Amerika Birleşik Devletleri, Somali'ye yönelik tüm devlet destekli yardımları ani bir kararla askıya aldığını duyurdu. Washington'ın bu sert adımının ardında, ülkeye gönderilen hayati insani yardım malzemelerinin zimmete geçirildiği yönündeki ciddi iddialar yatıyor. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, bağışçıların finanse ettiği büyük miktardaki gıda yardımının Somali yetkilileri tarafından usulsüzce ele geçirildiği ve bunun da zaten iç çatışmalarla boğuşan ve sık sık insani krizlerle yüzleşen bir ulusun desteklenmesi çabalarını tehlikeye attığı belirtiliyor.
İddialar, Mogadişu limanında yaşanan son olaylara odaklanıyor. Raporlara göre, yetkililerin Dünya Gıda Programı'nın (WFP) bir deposunu tahrip ettiği ve savunmasız halka dağıtılmak üzere olan yaklaşık 76 ton gıdaya el koyduğu öne sürülüyor. Bu köklü tedbir, Washington'ın yolsuzluk veya hayat kurtaran yardımların başka amaçlarla kullanılmasını "sıfır tolerans" ile karşıladığını bir kez daha ortaya koyuyor. Eski adıyla Twitter olan X platformu üzerinden yayımlanan bir bildiride, ABD hükümetinin "hayat kurtaran yardımların israfı, hırsızlığı ve saptırılmasına karşı sıfır tolerans politikası" vurgulanarak, bu ilkenin Trump yönetimi tarafından da benimsendiği hatırlatıldı.
Yardımların durdurulması, Somali'nin El Kaide bağlantılı İslamcı militanlarla mücadelesi ve on yıllardır süregelen iç savaş ile yıkıcı kuraklıkların etkilerinden kurtulma çabaları üzerinde kara bir bulut gibi dolaşıyor. ABD, tarihsel olarak Somali'ye uluslararası desteğin temel taşlarından biri olmuş ve katkıları WFP'nin operasyonel bütçesinin önemli bir bölümünü oluşturmuştur. Önümüzdeki yıl, yani 2025 için ABD, WFP'nin toplam öngörülen fonunun neredeyse üçte birine denk gelen etkileyici bir rakam olan 2 milyar doları taahhüt etmişti. Bu kritik finansman hattının kesilmesi, ülke genelindeki insani operasyonların etkinliği üzerinde derin sonuçlar doğurabilir.
ABD iddialarında kararlı bir duruş sergilerken, Somali hükümeti suçlamaları şiddetle reddetti. Yetkililer, limandaki devam eden genişletme çalışmalarının herhangi bir yardım depolama tesisine zarar vermediğini ve tüm gıda sevkiyatlarının WFP'nin yetki alanında kaldığını savunuyor. Bir WFP temsilcisi de deponun bir kısmının söküldüğünü doğrulasa da, yağmalama olduğuna dair herhangi bir olayı reddederek, olayın örgütün önceden bilgisi olmadan gerçekleştiğini belirtti.
ABD yardımlarının geleceği, Somali hükümetinin hesap verebilirliğe bağlılığına ve düzeltici eylemlerin uygulanmasına bağlı olacak. Bu güvenceler sağlanana kadar, hayati kaynakların akışı donmuş kalacak ve insani yardım kuruluşları ile Somali halkını kırılgan bir konuma itecek. Bu karar, karmaşık jeopolitik manzarayı ve özellikle Somali gibi çok yönlü zorluklarla karşı karşıya olan bölgelerde uluslararası yardımın amacına ulaşmasını sağlamak için gereken sürekli uyanıklığı gözler önüne seriyor. ABD, yardımların yeniden başlamasının, Somali yönetiminin iddia edilen yanlışları düzeltme ve gelecekteki tekrarları önleme konusundaki net taahhüdünü göstermesine bağlı olduğunu açıkça belirtti.