**Lefkoşa, Kıbrıs** – Kamu kaynaklarının geri kazanılması yönünde atılan önemli bir adımda, Kıbrıs Denetim Ofisi, siyasi partilere yönelik bu mali yılın devlet tahsisatlarının derhal durdurulması yönünde resmi tavsiyede bulundu. Bu köklü tedbirin ardında, partilerin 2018 yılında kendilerine ödenen yaklaşık 2,1 milyon Euro'luk kamu parasını geri ödemekteki ısrarlı başarısızlığı yatıyor. Sayıştay Başkanlığı, şimdi de 2026 yılı için ayrılan ve 7 milyon Euro gibi önemli bir meblağ tutan devlet sübvansiyonlarının, mevcut borca mahsup edilmesi önerisiyle Başsavcılık'tan yasal bir belirleme talep ediyor.
2018 yılı ödeneklerinin uzun süredir devam eden geri ödenmeme durumu, Denetim Ofisi'ni harekete geçmeye zorlamış durumda. Sayıştay Başkanı Andreas Papaconstantinou, ofisinin duruşunu resmi yazışmalarla, parlamentonun iç denetimlerden sorumlu başkan yardımcısını ve Meclis Başkanı Annita Demetriou'yu da bilgilendirerek ortaya koydu. Denetim Ofisi sözcüsü Yiota Michael'ın açıkladığı üzere, bu müdahalenin temel amacı, siyasi oluşumlar üzerinde devlete olan mali yükümlülüklerini yerine getirmeleri için ciddi bir baskı oluşturmak. Michael, "Bu müdahale, bir baskı aracı olarak düşünülmüştür," diyerek durumun aciliyetini vurguladı.
Denetim Ofisi'nin stratejisi iki yönlü: İlk olarak, mevcut fonları dondurarak, ödenmemiş borç için somut bir sonuç yaratmak; ikinci olarak ise gelecekteki mali işlemler için bir emsal teşkil etmek. 2,1 milyon Euro'luk borcun, 2026 yılı için planlanan 7 milyon Euro'dan düşülmesi önerisi, pragmatik ama tartışmalı bir çözüm sunuyor. Bu öneri yasal olarak onaylanır ve uygulanırsa, partilerin şimdiye kadar kayıtsız kaldığı kasalarından doğrudan ek bir ödeme gerektirmeksizin, uzun süredir devam eden açığı etkin bir şekilde kapatacaktır.
Ancak, bu fonların dağıtılmasına ilişkin nihai karar, önemli ölçüde özerkliğe sahip bir kurum olan parlamentoya aittir. Michael bu kritik noktayı kabul ederek, "Açıkça görülüyor ki, fonların serbest bırakılıp bırakılmaması veya nasıl serbest bırakılacağı kararı parlamentoya aittir, zira parlamento bağımsız bir otoritedir," yorumunda bulundu. Bu ifade, parlamentonun takdir yetkisinin, Denetim Ofisi'nin tavsiyelerini veya Başsavcılık'ın sonraki hukuki görüşünü geçersiz kılabileceği potansiyel bir çıkmazı ortaya koyuyor. Dolayısıyla durum, mali hesap verebilirlik, hukuki danışmanlık ve parlamenter teamül arasındaki karmaşık bir etkileşimi gözler önüne seriyor.
Bu anlaşmazlığın yankıları, acil mali sonuçların ötesine uzanıyor. Parlamento gibi bağımsız otoritelerin, Denetim Ofisi ve Başsavcılık'ın beyanlarına yasal olarak ne ölçüde uymakla yükümlü olduklarına dair potansiyel bir "gri alan" olduğunu keskin bir şekilde ortaya koyuyor. Bir çözüm bulunamazsa, kamu fonlarının kalıcı olarak kaybedilmesi riski büyük bir tehlike arz ediyor ve bu durum, vergi mükelleflerinin parasının sorumlu bir şekilde yönetilmesine yönelik kamu güvenini sarsabilir. Denetim Ofisi'nin kararlı duruşu, böyle bir sonucu önleme kararlılığını gösteriyor, ancak ileriki yol, siyasi partilerin mali yükümlülüklerini ele alma istekliliğine ve parlamentonun kararlı hareket etme hazırlığına bağlı olacaktır. Önümüzdeki haftalar, Kıbrıs'ta siyasi partilere yönelik devlet finansmanının geleceğini ve kamu maliyesini korumak için tasarlanmış denetim mekanizmalarının etkinliğini belirlemede kritik öneme sahip olacaktır.