**New York, NY** - Dünya enerji piyasaları, jeopolitik sürtüşmeler, para politikası manevraları ve yavaş da olsa ilerleyen temiz enerjiye geçişin karmaşık bir dokusu içinde nefes alıp veriyor. Özellikle uluslararası petrol piyasası, ABD yönetiminin Venezuela'ya yönelik sertleşen tutumunun yarattığı arz belirsizliği ve Federal Rezerv'in (Fed) faiz indirimlerine ilişkin beklentilerle çalkalanıyor.
ABD hükümetinin Venezuela petrol tankerlerine yönelik müdahalesi, piyasa analistlerinin "Venezuela petrol ticaretine karşı sert bir duruş" olarak nitelediği bir hamleyle, zaten hassas olan sektöre yeni bir volatilite katmanı ekledi. Bu adım, Nicolas Maduro hükümetine yönelik baskıyı artırmayı amaçlayan daha geniş bir jeopolitik stratejinin altını çiziyor. Doğrudan küresel arz üzerindeki etkisi sınırlı kalsa da, piyasa duyarlılığı üzerindeki psikolojik etkisi ve gelecekteki arz konusundaki endişeleri körüklemesi yadsınamaz. Sparta Commodities'ten kıdemli petrol piyasası analisti June Goh, bu durumu "yönetimin Venezuela petrol ihracatına ilişkin kararlı duruşunun piyasa tarafından giderek daha fazla fark edildiğini" belirterek vurguladı.
Piyasa hesaplamalarına bir karmaşıklık daha ekleyen unsur ise ABD Merkez Bankası'nın (Fed) ek para gevşetme politikalarına yönelik süregelen beklentiler. Son toplantılarda görülen çeyrek puanlık indirimlerin ardından, daha yumuşak enflasyon ve istihdam verileri, merkez bankasının ek faiz indirimlerine gidebileceğine işaret ediyor. Petrol piyasaları için, bu tür politikaların sıklıkla bir sonucu olan zayıf ABD doları, ham petrol gibi dolar cinsinden işlem gören emtialar için genellikle bir destek anlamına gelir ve potansiyel olarak fiyatları yukarı çekebilir.
Bu arka plan karşısında, dünyanın fosil yakıtlara olan kalıcı bağımlılığı küresel enerji denkleminin belirgin bir özelliği olmaya devam ediyor. İklim hedeflerine yönelik somut ilerleme giderek daha küçük adımlarla gerçekleşiyor. Bu devam eden bağımlılık, büyük petrol üreticilerinin stratejik kararlarıyla da destekleniyor. OPEC+ ülkeleri ve diğer önemli oyuncular, üretim seviyelerini orta yüzyıla kadar koruma hatta artırma niyetlerini belirtiyorlar. Bu ileriye dönük strateji, özellikle ABD kaya petrolü sahaları gibi bölgelerde petrol geri kazanım verimliliğini sürekli artıran sondaj teknolojilerindeki gelişmelerle destekleniyor. Bazı Amerikan kaya petrolü şirketleri şimdiden 2026'ya kadar küresel talepte potansiyel iyileşmeler öngörerek mütevazı üretim artışları sinyali veriyor.
Bu arada, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) projelerinin devreye girmesiyle doğal gaz piyasası, beklenen arz fazlası dönemi için hazırlık yapıyor. 2030 yılına kadar küresel çapta yılda 300 milyar metreküp yeni LNG ihracat kapasitesinin faaliyete geçmesi planlanıyor. Bu arz artışı, Avrupa toptan gaz fiyatlarında şimdiden önemli bir düşüşe yol açarak, 2024 ortasından bu yana ilk kez milyon British termal birim başına 10 doların altına düşmüş durumda ve gelecek yıl daha da gerilemesi bekleniyor. Bu eğilim, kısa vadede tüketiciler için faydalı olsa da, bazı ABD LNG ihracat girişimlerinin karlılığı ve uzun vadeli sürdürülebilirliği hakkında soru işaretleri doğuruyor.
İleriye bakıldığında, petrol fiyatlarına yönelik tahminler değişkenlik gösteriyor. Bir Reuters anketine göre, 2026'da Batı Teksas (WTI) ham petrolü ortalama 59 dolar, Brent petrolü ise 62,23 dolar civarında seyredecek. Ancak Goldman Sachs, gelecek yıl için WTI için 53 dolarlık daha düşüş eğilimli bir tahmin sunuyor. Tersine, bazı analistler yapısal piyasa gerçeklerinin 2028 yılına kadar petrol fiyatlarını varil başına 75-80 dolar aralığına itebileceğini savunuyor. Bu farklılık gösteren tahminler, jeopolitik risklerin, değişen talep modellerinin ve enerji çıkarma ve tedarikini optimize etmeye yönelik devam eden teknolojik yarışın karmaşık etkileşimini yansıtıyor. Chevron CEO'su Mike Wirth'in dile getirdiği "Petrolün nerede olduğunu biliyoruz. Yüzde 90'ını geride bıraktık. Tarihte onu kurtarmayı başaramadığımız ilk zaman olurdu" şeklindeki sözleri, küresel enerji geçişi ölçülü bir hızla ilerlerken bile, sektörün gelecekteki talebi karşılama konusundaki güvenini özetliyor.