**LEFKOŞA, KIBRIS** – Adanın biyoçeşitliliğinin ve tarımsal dokusunun ayrılmaz bir parçası olan, kendine has Kıbrıs bal arısı (*Apis mellifera cypria*), varoluşsal bir krizle yüz yüze. Acil müdahale gerekliliğine rağmen, bu yerel türü korumaya yönelik kritik bir öneri yaklaşık bir yıldır yetkililerin masasında bekliyor. Bu durum, bal üreticileri ve çevre gönüllüleri arasında tozlaşma ve ürün verimleri üzerindeki potansiyel etkiler konusunda endişeleri körüklüyor.
Pankıbrıs Bal Üreticileri Derneği, geçtiğimiz yılın haziran ayında yerli ana arıların üretimine adanmış, akredite bir arılık kurma yönünde kapsamlı bir plan sundu. *Apis mellifera cypria*'nın azalan popülasyonunu güçlendirmeyi ve genetik saflığını korumayı amaçlayan bu girişim, Tarım Bakanlığı'ndan henüz resmi bir yanıt alamadı. Dernek, bu hayati tesisin Kıbrıs için daha geniş bir balcılık merkezinin çekirdeği olarak tasarlanması amacıyla Lefkoşa, Athalassa'da devlete ait bir arazinin tahsis edilmesini özellikle talep etti.
Kıbrıs bal arısını tehdit eden tehlikeler çok yönlü ve kayda değer. Bunların başında, yerli popülasyonlarla rekabet edip onları yerinden edebilen ithal arı türlerinin yaygın etkileri ve bölge ikliminin giderek belirginleşen, nektar akışını ve arı sağlığını ciddi şekilde etkileyen uzun süreli kuraklık dönemleri geliyor. Devlet desteğinin yetersiz algılanması, bu eşsiz tozlayıcının geleceğini tehlikeye atarak zaten hassas olan durumu daha da ağırlaştırıyor. Yerel türün potansiyel kaybı, adadaki tozlaşmanın hassas dengesini bozarak tarımsal üretkenliği baltalamakla sonuçlanabilecek önemli ekolojik ve ekonomik çıkarımlar taşıyor.
Önerilen arılık, Kıbrıs'taki bal üreticilerine genetik olarak sağlam yerli ana arıların üretimi ve dağıtımı için kritik bir merkez görevi görecek, böylece *Apis mellifera cypria*'nın devamlılığını güvence altına alacaktır. Bu, özel bir balcılık merkezi oluşturmaya yönelik daha büyük ve iddialı bir projenin temel taşı olacaktır. Dernek, böyle bir merkezin uzun zamandır geciktiğini savunarak, araştırma, eğitim ve balcılık uygulamalarının korunması için bir odak noktası sağlayacağını belirtiyor. Ancak, bu merkezin kurulmasındaki geciken takvim, karmaşık idari prosedürler, uygun altyapının belirlenmesi ve hazırlanması gerekliliği ve böyle bir koruma çabası için gereken doğal uzun vadeli bağlılık gibi faktörlerin bir araya gelmesine bağlanıyor.
Tarım Dairesi Başkanı Lysandros Lyssandridis, dairenin merkezi oluşturma niyetini kabul etti. Lyssandridis, "Tarım bakanlığına ait belirli bir binanın tahsis edilmesiyle bir balcılık merkezinin oluşturulması yönünde bir niyetimiz var" dedi. Ancak, ilerlemenin hızının bal üreticileri derneğine bağlı olduğunu da belirtti. Lyssandridis, "Süreç, derneğin eksiksiz bir başvuru sunmaya hazır olup olmamasına bağlı" diyerek, önerinin nihai hale getirilmesi konusunda topun bir ölçüde derneğin sahasında olduğunu ima etti.
Bu koruyucu önlemlerin uygulanmasındaki gecikme, ciddi bir huzursuzluk kaynağıdır. Ortak bir çaba olmadan, Kıbrıs bal arısının eşsiz genetik soyu sulandırılma veya yok olma riskiyle karşı karşıyadır; bu kayıp, adanın doğal mirası ve hayati tarım sektörü için çok geniş kapsamlı sonuçlar doğuracaktır. Pankıbrıs Bal Üreticileri Derneği'nin girişimi, bu potansiyel ekolojik ve ekonomik felaketi önlemeye yönelik proaktif ve gerekli bir adımdır, ancak nihai başarısı ilgili hükümet organlarından zamanında ve kararlı bir eyleme bağlıdır.