**Lefkoşa, Kıbrıs – 1 Temmuz 2024** – Kıbrıs, Avrupa Birliği Konseyi'nin dönen başkanlığını bugün itibarıyla resmen üstlenerek, altı aylık görev süresine başladı. Ada ülkesi için bu, 14 yıl aradan sonra ikinci kez böylesine kritik bir sorumluluğu üstlenmek anlamına geliyor. Kıbrıs'ın bu başkanlığı, Polonya ve Danimarka ile birlikte oluşturulan ve AB politika gündemlerinin devamlılığını ve stratejik uyumunu sağlamayı amaçlayan 18 aylık Trio başkanlığı çerçevesinin bir parçası.
Kıbrıs'ın bu görevde bulunduğu zamanlama, şüphesiz ki büyük önem taşıyor. Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola'nın "Avrupa için kritik bir an" olarak tanımladığı bu dönemde, Kıbrıslı yetkililer de bu başkanlığı sadece kurumsal bir görev olarak değil, Avrupa projesini güçlendirmek ve ülkenin uluslararası konumunu yükseltmek için stratejik bir fırsat olarak görüyor. Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Marilena Raouna, "Kıbrıs, dürüst ve güvenilir bir arabulucu olarak, tüm üye devletleri eşit şekilde temsil edecek ve özellikle zorlu jeopolitik bir bağlamda uzlaşmacı çözümler arayacaktır" diyerek bu vizyonu dile getirdi. Bu sözler, karmaşık ve çoğu zaman gergin kıta manzarası içinde birliği teşvik etme ve ortak zemin bulma taahhüdünü vurguluyor.
Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis liderliğindeki Kıbrıs, AB'yi saran en acil zorluklara çözüm bulmayı hedefleyen geniş bir öncelik yelpazesini kapsayan çok yönlü bir gündem belirledi. Bunların başında Ukrayna'ya sarsılmaz destek ve istikrarsız Orta Doğu bölgesinde istikrarı sağlamaya yönelik ortak çabalar geliyor. Üye devletlerin uzun süredir gündeminde olan göç akışlarının yönetimi de, giderek öngörülemez hale gelen küresel enerji piyasasında AB'nin enerji dayanıklılığını güçlendirmeyi amaçlayan girişimlerle birlikte merkezi bir odak noktası olacak.
Ayrıca Kıbrıs, daha güçlü ve kendi kendine yeterli bir Birlik ihtiyacını göz önünde bulundurarak, Avrupa'nın genel rekabet gücünü artırma ve savunma ile güvenlik yeteneklerini pekiştirme çabalarına öncülük etmeyi amaçlıyor. Güvenilir ve etkili bir AB genişleme politikası da gündemde üst sıralarda yer alıyor; bu da Birliğin gelecekteki genişlemesine ve komşuluk ilişkilerinde istikrarlaştırıcı bir güç olarak rolüne olan bağlılığı gösteriyor. Bu kapsamda, hem güney komşuluğu hem de Körfez ülkeleriyle etkileşimi derinleştirmek ve hayati Atlantik ötesi ortaklıkları güçlendirmek için ortak bir çaba harcanacak.
Bu genel stratejik hedeflerin ötesinde, Kıbrıs başkanlığı önemli sosyal ve sağlık politikası konularıyla da ilgilenecek. AB'nin uygun fiyatlı konut politikası üzerinde ilerleme kaydedilmesi ve çevrimiçi alanda çocukların korunmasına yönelik iyileştirilmiş tedbirler, son yıllarda önem kazanan Avrupa sağlık birliği çerçevesini sağlamlaştırma zorunluluğu ile birlikte dikkat çekecek. Başkanlığın idari sorumlulukları oldukça fazladır; çok sayıda konsey toplantısı, komite ve çalışma grubuna başkanlık etmenin yanı sıra AB toplantıları düzenlemek ve Konsey'i diğer AB kurumlarıyla olan etkileşimlerde temsil etmek de bu sorumluluklar arasındadır. Kıbrıs'ın, 27'si üst düzey toplantı ve 19'u gayri resmi bakanlar konseyi olmak üzere yaklaşık 260 toplantıya ev sahipliği yapması bekleniyor.
En önemlisi, Kıbrıs, yakın zamanda kabul edilen göç ve iltica paketi uygulamasında rehberlik etmede kilit bir rol oynayacaktır. Bu, ülkenin, göçmenlere mali yardım, operasyonel destek ve yerinden edilmenin kolaylaştırılmasını sağlamak üzere tasarlanmış bir "dayanışma havuzundan" yararlanması için önemli bir fırsat sunuyor ve bu durum, ön cephedeki ülkelerin üzerindeki baskıyı hafifletebilir. Cumhurbaşkanı Hristodulidis, AB'nin genişleme gündemini somut olarak ilerletmesi gerektiği konusundaki ihtiyacı özellikle vurgulayarak, üyelik adayları için somut ilerlemenin önemini vurguladı. Bu başkanlığın başarısı, nihayetinde sadece bu çok sayıda toplantıyı koordine etmedeki idari becerisiyle değil, daha da önemlisi, çağdaş Avrupa'yı tanımlayan karmaşık zorluklara yönelik uzlaşma sağlama ve somut çözümler ilerletme yeteneğiyle ölçülecektir.