**Ankara, 12 Ocak 2024** – Gazze'de hızla kötüleşen insani koşullar, uluslararası toplumda büyük endişeye yol açtı. Avrupa'nın önde gelen güçleri, Kanada ve Japonya dahil olmak üzere on iki ülkenin oluşturduğu bir koalisyon, ortak bir bildiri yayımlayarak İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'da kritik yardımlar sağlayan 37 uluslararası sivil toplum kuruluşunun (STK) çalışma lisansını iptal etme kararına tepki gösterdi. 1 Ocak'ta askıya alınan lisansların 60 gün içinde geçerliliğini yitirecek olması, bölgedeki zaten içler acısı insani duruma dair korkuları artırırken, uluslararası alanda geniş çaplı kınamalara neden oldu.
Salı günü yayımlanan ortak bildiri, İsrail'i acil çözüm yolları bulmaya, STK'ların engelsiz faaliyetlerini kolaylaştırmaya, Birleşmiş Milletler (BM) kurumlarının hayati çalışmalarını güvence altına almaya ve "makul olmayan kısıtlamalar" olarak tanımladıkları tıbbi ekipman ve barınma malzemeleri dahil olmak üzere temel malzemelerin ithalatına yönelik engelleri kaldırmaya çağırdı. Ayrıca, insani yardımın kesintisiz akışını sağlamak amacıyla sınır kapılarının açılması da talep edildi. Bu koordineli diplomatik baskı, yardım ablukasına yönelik artan uluslararası endişeyi ve milyonlarca savunmasız insan üzerindeki potansiyel sonuçları gözler önüne seriyor.
Ancak İsrail Dışişleri Bakanlığı, uluslararası eleştirilere "mesafeli eleştiri ve tek taraflı talepler" olarak niteleyerek yanıt verdi. Bakanlık sözcüsü, bildirinin ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana Gazze Şeridi'ndeki insani durumdaki "önemli iyileşmeyi açıkça görmezden geldiğini" ve Hamas'ın silahsızlandırılması gerekliliğini kabul etmediğini savundu. İsrail, STK'ların yeni kayıt koşullarına uymadığını, özellikle personelinin "tam" kişisel bilgilerinin eksikliğini gerekçe gösteriyor. Buna karşılık, etkilenen STK'lar bu tür bilgilerin sağlanmasının personelinin güvenliğini tehlikeye atabileceğini savunurken, uluslararası insan hakları savunucuları da bu endişeyi paylaşıyor.
Avrupa Birliği'nin insani yardımdan sorumlu komiseri Hadja Lahbib, İsrail'in bu kuruluşları Gazze'den sınır dışı etme planlarının "hayat kurtarıcı yardımı engellemek" anlamına geldiğini net bir dille ifade etti. BM insan hakları başkanı Volker Türk ise bu askıya almalara "absürt" ve "keyfi" diyerek tepki gösterdi ve durumun "zaten tahammül edilemez" olduğunu uyardı. İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsani Yardım Ülke Ekibi de bu STK'ların yokluğunun "ihtiyaç duyulan ölçekte tüm acil ihtiyaçları karşılamayı imkansız hale getireceğini" belirterek derin endişelerini dile getirdi.
Kriz, Ekim ayında Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısıyla başlayan ve ardından İsrail'in Gazze'deki yoğun askeri operasyonlarıyla devam eden çatışmaların gölgesinde yaşanıyor. Küresel bir açlık izleme kuruluşu Aralık ayında kıtlık koşullarının artık mevcut olmadığını bildirmiş olsa da, devam eden kısıtlamalar ve kilit insani aktörlerin sınır dışı edilmesi tehdidi, kaydedilen herhangi bir ilerlemeyi tersine çevirme riski taşıyor. Gazze ve Batı Şeria'daki sivil nüfus için sonuçlar ağır; bu durum temel hizmetlerin çökmesine ve insani bir felaketin daha da derinleşmesine yol açabilir. Uluslararası toplum, bu artan kriz karşısında diplomatik gerilimleri yönetirken, en çok ihtiyacı olanlara hayati yardımın ulaşmasını sağlamak gibi acil bir görevle karşı karşıya.