**LEFKOŞA, KIBRIS** – Kıbrıs Bakanlar Kurulu'nun Mart ayında onayladığı yenilikçi bir kentsel planlama girişimi, adadaki yirmi sekiz özel eğitim kurumunun gelişim ve genişleme projelerini hızlandırıyor. İçişleri Bakanı Konstantinos Ioannou'nun öncülük ettiği bu plan, okulların genellikle zahmetli olan planlama süreçlerini kolaylaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda acil ihtiyaç duyulan uygun fiyatlı kiralık konutların oluşturulması için hayati gelir de sağlıyor.
Bu ilerici politikanın ardındaki itici güç, özel okul altyapısının büyümesini tarihsel olarak sekteye uğratan inatçı bürokratik darboğazların üstesinden gelme arzusudur. Hükümet, planlama teşvikleri çerçevesi sunarak, bu kurumları kampüs iyileştirmeleri ve genişlemeleri daha çabuk yürütmeleri konusunda güçlendiriyor. Bu durum şimdiden somut ilerlemelere yol açtı; on gelişim başvurusu onaylandı, üçü reddedildi ve on beş tanesi de halen değerlendirme aşamasında.
Yeni planın kilit bir yönü, okulların belirli düzenleyici alanlarda özel muafiyet ihtiyacını ortadan kaldırarak özel teşviklerden yararlanmasına olanak tanıması. Kayda değer bir şekilde, bazı kurumlar kampüslerindeki zorunlu asgari yeşil alan ve spor tesisi gereksinimlerini başarıyla azalttı. Bu esneklik, gelişimi engellemek yerine kolaylaştırmak üzere tasarlanmış revize edilmiş planlama düzenlemelerinin doğrudan bir sonucudur. Bir örnekte, bir özel okul izin verilen inşaat katsayısını aşmış, bunun yerine ek inşaat için bir ücret ödemeyi tercih etmiştir. İnşaat katsayısının %20'si olarak hesaplanan bu ödeme, sosyal konut fonuna doğrudan katkıda bulunan önemli bir meblağa ulaşmıştır.
Bu politikanın temelindeki finansal mekanizma zarif bir şekilde basittir. Bu planlama teşviklerinden elde edilen tüm gelirler, inşaat sınırlarını aşmak için ödenen ücretler de dahil olmak üzere, özel bir fona aktarılmaktadır. Kıbrıs Arazi Geliştirme Kurumu (Koag) tarafından titizlikle yönetilen bu fonun temel amacını, Koag Genel Müdürü Eleni Symeonidou şu sözlerle dile getirmiştir: "Herhangi bir planlama teşvikinden elde edilen tüm geliri uygun fiyatlı kiralık konut birimleri oluşturmak için kullanma niyetindeyiz." Symeonidou, kurumun finansal özerkliğine de değinerek, "Geleneksel olarak bütçe özerkliği ile çalışırız, yeni projeler için satış gelirlerini kullanırız. Planlama teşviklerinden fon aldığımızda, amacımız bunları uygun fiyatlı konutlar için kullanmaktır" diye eklemiştir.
Bu politikanın somut etkisi şimdiden kendini göstermiştir. Limasol'da, özellikle Ayios Nicolaos bölgesinde, Koag, 12 milyon Euro'luk önemli bir devlet hibesiyle desteklenen bir uygun fiyatlı konut projesinde aktif olarak yer almaktadır. Bu girişim, özel okul gelişim planlarından elde edilen gelir akışından doğrudan faydalanmaktadır. Geleceğe bakıldığında, Strovolos'ta ikinci bir uygun fiyatlı konut projesinin geliştirilmesi planlanıyor, bu da hükümetin artan konut erişilebilirliği krizini ele alma taahhüdünü daha da vurgulamaktadır.
Eğitim gelişiminin doğrudan sosyal refah hedeflerine katkıda bulunduğu bu entegre yaklaşım, Kıbrıs için kentsel planlama stratejisinde önemli bir değişim temsil etmektedir. Hükümet, özel sektör büyümesi ile kamu yararı arasında simbiyotik bir ilişkiyi teşvik ederek, vatandaşları için temel konut çözümleri sağlarken aynı zamanda eğitim tesislerini iyileştirmeyi amaçlayan pragmatik ve ileri görüşlü bir kalkınma yaklaşımı sergilemektedir. Bu planın başarısı, adanın her yerindeki gelecekteki kentsel gelişim girişimleri için bir yol haritası görevi görebilir.