Kıbrıs'ta bu hafta gerçekleşen üst düzey temaslar, adanın iki kesiminin liderliği ve uluslararası arabulucular nezdinde, alışılagelmiş bir tabloyu bir kez daha gözler önüne serdi: Günlük hayata dair teknik konularda mesafe kat edilirken, nihai bir çözüme giden yoldaki temel siyasi anlaşmazlıklar derinliğini koruyor.
Rum Kesimi Lideri Nikos Hristodulidis, Türk Kesimi Lideri Tufan Erhurman ve Birleşmiş Milletler temsilcisinin katıldığı üçlü görüşme, "iyi komşuluk" havasında geçti. Taraflar, önümüzdeki yılın başında garantör ülkelerin de katılımıyla yapılması planlanan beşli konferans öncesinde, toplumlar arası ilişkilerde gözle görülür bir iyileşme sağlamak amacıyla somut adımlar üzerinde mutabakata vardı. Ancak, Erhurman'ın siyasi müzakerelerin yeniden başlatılması için önerdiği dört maddelik yol haritasına tam destek gelmemesi, "büyük resim"deki anlaşmazlığın sürdüğünün açık göstergesi oldu.
Diplomasi trafiğinin bir diğer ayağında ise AB'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Johannes Hahn'ın Lefkoşa ziyareti yer aldı. Erhurman ile gerçekleştirdiği görüşmede, gündem oldukça yoğundu: Rum Kesimi'nin Schengen sürecinin kuzeydeki hareketliliğe olası etkileri, doğrudan tüzük ve karma evlilik çocuklarının vatandaşlık hakları gibi hassas dosyalar masaya yatırıldı. En dikkat çeken gelişme ise, her iki taraftaki üreticiler için hayati ekonomik öneme sahip hellim peynirinin korunan menşe adı (PDO) işlemlerinin nihayet ocak sonu itibarıyla tamamlanmasının hedeflenmesi oldu. Bu adım, yıllardır süren teknik bir engelin aşılması anlamına geliyor.
Pratik işbirliğine dair somut ilerlemeler de kaydedildi. Geçiş noktalarının yönetimi ve Mia Milia bölgesindeki ortak atık su arıtma projesinin hızlandırılması konusunda mutabakata varıldı. Erhurman, bu adımları "küçük ama gerçek" olarak nitelendirerek, nihai çözümün önündeki engelleri kaldırmasa da güven inşasına katkı sağlayabileceğini vurguladı.
İnsani bir dayanışma mesajı ise, iki liderin Kayıp Şahıslar Komitesi'nin (CMP) antropoloji laboratuvarına gerçekleştirdiği ortak ziyaretle verildi. Bu hüzünlü buluşma, çatışmanın insani bedenini hatırlatırken, Erhurman'ın "CMP'nin çalışmalarını desteklemek ve bu çalışmaların siyasileştirilmesini önlemek görevimizdir. Kayıp yakınlarının, hem Kıbrıslı Türklerin hem de Kıbrıslı Rumların acısını yüreğimde hissediyorum" sözleri dikkat çekti.
Uzmanlar, mevcut tabloyu "dondurulmuş bir çatışma ortamında pratik çözüm arayışı" olarak yorumluyor. AB ile yapılan temaslar, Türk Kesimi'nin Birlik politikalarıyla uyum sürecindeki kopukluğu giderme çabasının bir parçası. Ancak, hellimden geçiş noktalarına kadar uzanan bu "küçük adımların", egemenlik ve güvenlik garantileri gibi temel konularda köklü bir uzlaşı olmadan, siyasi çıkmazı kırması beklenmiyor. Önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde muhtemel beşli konferans, onlarca yıldır süren bu derin ayrılığın aşılmasında yeni bir mihenk taşı olup olamayacağını gösterecek.