Birleşmiş Milletler'in son raporu, tatlı su göçmen balık popülasyonlarında gözlemlenen baş döndürücü düşüşü gözler önüne serdi. Son yarım yüzyılda bu türlerin sayısında tahmini yüzde 81'lik bir gerileme yaşanması, küresel çevre krizinin en kritik boyutlarından birini işaret ediyor. Bu durum, biyoçeşitliliğin yanı sıra dünya genelinde yüz milyonlarca insanın geçim kaynaklarını da derinden etkiliyor. Öte yandan, koruma çalışmalarında yaşanan çarpıcı bir başarı öyküsü olarak Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Virunga Milli Parkı, sadece üç ay içinde ikinci kez dağ gorili ikizlerinin dünyaya gelmesini kutluyor. Bu sevindirici haber, yaygın ekolojik kaygıların ortasında bir nebze umut ışığı yakıyor. Ancak bu olumlu gelişmeler, Sudan'daki vahşi çatışmaların gölgesinde kalıyor. Yakın zamanda bir sağlık tesisine düzenlenen saldırı, can kayıplarıyla sonuçlanarak savaşın ve insani felaketin yıkıcı kesişim noktasını gözler önüne seriyor.
BM'nin 15.000'den fazla tatlı su göçmen balık türünü inceleyen kapsamlı değerlendirmesi, acil küresel koruma odağı gerektiren 30'dan fazla hassas türü belirledi. Nehir ekosistemlerinin sağlığını koruyan ve temel protein kaynağı olan bu hayati sucul canlılar, benzeri görülmemiş tehditlerle karşı karşıya. Barajlar gibi engeller, atalarının üreme alanlarına yaptıkları zorlu yolculukları sekteye uğratırken, yaygın kirlilik ve sürdürülemez balıkçılık uygulamaları da sayılarını daha da azaltıyor. Nevada Üniversitesi'nden biyoloji profesörü ve raporun eş yazarlarından Dr. Zeb Hogan, bu krizin insani boyutuna dikkat çekerek, "Tatlı su balıkları dünya çapında yüz milyonlarca insana destek oluyor, bu yüzden insanlar için çok önemliler" diyor. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) de bu konuyu acil bir uluslararası işbirliği ihtiyacı vurgusuyla gündeme taşıyor.
Tatlı su ekosistemlerindeki bu kasvetli tabloya karşılık, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda'nın güneybatısını kapsayan Virunga masifi, dağ gorili popülasyonunda dikkate değer bir toparlanmaya tanıklık ediyor. Ocak ayında Mafuko adlı bir dişi gorilin dünyaya getirdiği ikiz bebekler, kısa süre içindeki ikinci böyle olay olmasıyla korumacılar tarafından "olağanüstü" olarak nitelendiriliyor. Virunga'daki goril izleme başkanı Jacques Katutu, "Üç ay içinde iki ikiz doğum olayı olağanüstü bir durum ve Doğu Kongo'daki mevcut istikrarsızlığa rağmen devam eden koruma çabalarının, Virunga Milli Parkı'ndaki nesli tehlike altındaki dağ gorili popülasyonunun büyümesini desteklediğine dair bir başka hayati gösterge" diyerek iyimserliğini dile getiriyor. Bu başarı, 1970'lerde sayısı 250'ye düşen bu kritik derecede tehlike altındaki alt türlerin kurtarılması için umut verici bir tablo çiziyor.
Ancak, korumacılar bu zaferleri kutlarken, küresel sahne artan çatışmalar ve yıkıcı insani bedeliyle lekeleniyor. Sudan'ın Doğu Darfur bölgesinde, Sudan ordusu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki devam eden savaş, El-Daein öğretim hastanesine yönelik korkunç bir saldırıya yol açtı. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) raporuna göre, "ağır silahlarla şiddet" içeren saldırı, çocuklar ve sağlık personeli dahil olmak üzere çok sayıda can kaybına neden oldu. WHO, sağlık tesislerine yönelik saldırıları izlemek ve doğrulamak için kullandığı gözetim sistemini kullanarak, zaten derin insani zorluklarla boğuşan bir bölgedeki temel tıbbi hizmetler üzerindeki yıkıcı etkiyi doğruladı. Bu olay, silahlı çatışmanın sivil halk ve hayati altyapı üzerindeki yıkıcı sonuçlarını ve küresel istikrar ile insan refahının birbirine bağlılığını acı bir şekilde hatırlatıyor.