Kıbrıs'ın Lefkoşa bölgesinde yetkililer, bölgenin ciddi bir su kriziyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Uzun süren kuraklık ve hızla artan nüfusun talebi, mevcut su altyapısını zorluyor. Geçtiğimiz yıl yaşanan aksamalı su kesintilerinin tekrarlanması riski kapıda.
Lefkoşa Bölgesel Yerel Yönetim Organizasyonu (DLGO) Başkanı Konstantinos Yiorkadjis, Parlamento Tarım Komitesi'ne sunduğu raporda, sistemdeki kritik kırılganlıklara dikkat çekti. Deneia, Akaki ve Peristerona gibi yedi köy, şu anda tamamen yeraltı su kuyularına bağımlı durumda. Ancak bu kuyular, devam eden kuraklık nedeniyle hızla tükeniyor. Lakatamia bölgesindeki Anthoupolis, Deftera, Anogyra ve Ergates gibi yerleşimler ile batı Lefkoşa'daki Kokkinotrimithia, Paliometocho, Mammari ve Meniko gibi bölgeler de benzer bir durumla boğuşuyor. Bu bölgeler, mevcut açığı kapatmak için geçici çözümler üreterek eski şebekelerden su aktarıyor.
Sorunun temelinde, sistemin operasyonel tavanı yatıyor. Su Geliştirme Departmanı'nın altyapısı günde maksimum 12.000 metreküp su sağlayacak şekilde tasarlanmış. Ancak, en yoğun tüketimin yaşandığı yaz ayları gelmeden bile sistem şimdiden bu kapasite sınırında çalışıyor. Bu endişe verici eğilim, özellikle konut gelişimindeki benzeri görülmemiş artışın körüklediği ve yıllık su talebindeki %5-7'lik önemli artışla daha da kötüleşiyor. Yeni sakinlerin akını, ekonomik büyümeyi işaret etse de, sınırlı kaynaklar üzerinde sürdürülemez bir yük oluşturuyor.
Yiorkadjis, durumun ciddiyetini "Herhangi bir arıza veya acil durum, sistemi patlatabilir" sözleriyle dile getirdi. Bu karamsar değerlendirme, mevcut su tedarik stratejisinin doğasında var olan kırılganlığı ortaya koyuyor. Desalinasyon üniteleri bir miktar tampon görevi görse de, bunların dayanıklılığı da önemli bir endişe kaynağı. Elektrik kesintilerine, teknik arızalara ve özellikle su alımını engelleyebilecek sert deniz koşulları gibi olumsuz hava şartlarına karşı kırılganlıklar, bölgeyi ani ve uzun süreli tedarik kesintilerine karşı savunmasız bırakıyor. Bu ünitelerin yanı sıra azalan yeraltı suyu kapasitesine olan bağımlılık, potansiyel olarak yıkıcı sonuçları olabilecek değişken bir denklem yaratıyor.
DLGO, depolama kapasitesini artırmak için 10.000 metreküplük yeni bir rezervuar inşa ederek önemli adımlar attı. Ayrıca, daha uyumlu ve sağlam bir su yönetimi çerçevesi oluşturmayı hedefleyen uzun vadeli bir vizyonla, 2029 yılına kadar tüm toplulukların DLGO'ya tam entegrasyonu stratejik bir hedef olarak belirlenmiş durumda. Ancak acil durum net: Devletin acil müdahalesi şart. Bir krizi önlemek için gerekli işlerin tamamlanması ve yeni boru hatlarının döşenmesi iki yıl içinde talep edildi. Tedarik yönetiminin kritik bir unsuru olan suyun rezervuarlara aktarılması sorumluluğu şu anda devlete ait. Bu durum, hızlı ve kararlı eylem gerektiren bir bağımlılığı zorunlu kılıyor. Sadece son iki yılda 1.004 hanenin daha bağlandığı Glyfou rezervuarlarına artan bağlantılar, ağ üzerindeki artan baskıyı daha da gözler önüne seriyor. Acil ve kapsamlı çözümler olmadan, Lefkoşa bölgesi giderek belirsiz ve potansiyel olarak susuz bir gelecekle karşı karşıya kalacaktır.