Avrupa Birliği'nin (AB) genelindeki olumlu eğilime rağmen, Kıbrıs adasında 2025 yılında trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısında endişe verici bir artış yaşandı. Avrupa Komisyonu'nun açıkladığı ilk verilere göre, adada bir önceki yıla kıyasla yüzde 10'luk bir sıçrama kaydedildi. Bu durum, AB'nin genel olarak gözlemlenen düşüş trendinden belirgin bir sapma oluşturarak, trafik güvenliği stratejilerinin etkinliği ve Birliğin ulaşmaya çalıştığı genel hedeflere bağlılık konusunda ciddi soru işaretleri doğuruyor.
Son istatistikler, Kıbrıs için pek de iç açıcı olmayan bir tablo çiziyor. 2025'te yollarda 46 kişi hayatını kaybederken, bu rakam 2024'te 42 idi. Her ne kadar bu sayı, 2019'a kıyasla bakıldığında hala mütevazı bir yüzde 13'lük düşüşü temsil etse de, son dönemdeki yükseliş ciddi bir endişe kaynağı. En güncel tam yıl verilerine göre 2023'ün aylık dağılımı incelendiğinde, özellikle ocak ve aralık aylarında ölümlerin zirveye ulaştığı, temmuz, eylül ve ekim aylarında da önemli oranlarda kayıplar yaşandığı görülüyor. Bu durum, mevsimsel veya belirli olaylara bağlı risklerin daha derinlemesine araştırılması gerektiğini gösteriyor.
Küresel ölçekte bakıldığında, Avrupa Birliği genel olarak trafik güvenliği konusunda bir başarı elde etmiş durumda. 2025'te AB genelinde yaklaşık 19.400 trafik kazası ölümü kaydedildi. Bu, 2024'e göre yüzde 3'lük bir azalma anlamına geliyor ve 580 canın kurtarıldığı anlamına geliyor. Araç sayısındaki ve toplam yol kullanımındaki artış göz önüne alındığında, bu kayda değer bir başarı olarak kabul ediliyor. Komisyon, bu ilerlemeyi "önemli bir başarı" olarak nitelendirerek, bunun "AB yollarındaki araç ve kat edilen kilometre sayısındaki artışa rağmen" sağlandığını vurguladı. Ancak, bu olumlu genel eğilimin gölgesinde daha düşündürücü bir gerçek yatıyor: Kıbrıs dahil olmak üzere üye devletlerin çoğunluğu, 2030 yılına kadar trafik ölümleri ve ciddi yaralanmaları yarıya indirme gibi iddialı AB hedefine ulaşma yolunda ilerlemiyor.
Veriler, ölümlerin ötesindeki trafik yolculuğunun kalıcı tehlikelerine de ışık tutuyor. AB yollarında hayatını kaybeden her bir kişi için tahmini olarak beş kişi ciddi şekilde yaralanıyor. Bu da Birlik genelinde yıllık yaklaşık 100.000 kişilik bir kayıp anlamına geliyor. Dahası, rakamlar kırsal yolların orantısız riskini vurguluyor; 2024'te AB'deki tüm trafik ölümlerinin önemli bir kısmını (%53) kırsal yollar oluşturdu. Kent alanları %38, otoyollar ise sadece %8 paya sahipti. Bu durum, kırsal altyapı ve sürüş davranışlarının müdahale edilmesi gereken kritik alanlar olduğunu gösteriyor. Cinsiyet eşitsizlikleri de belirgin; erkekler, kadınlara kıyasla trafik kazalarında ölenlerin önemli bir kısmını (%77) oluşturuyor.
Kıbrıs, AB'nin genel eğiliminin tersine hareket ederken, bazı üye devletler daha umut verici ilerlemeler kaydetti. Örneğin, Estonya 2024-2025 yılları arasında trafik ölümlerinde dikkat çekici bir şekilde yüzde 38'lik bir düşüş yaşarken, Yunanistan aynı dönemde yüzde 22'lik bir azalma sağladı. Belçika, Bulgaristan, Danimarka, Polonya ve Romanya gibi diğer birçok ülke de 2030 hedefine doğru adımlar atıyor gibi görünüyor. Buna rağmen, Bulgaristan, Romanya ve Hırvatistan, Birlik içindeki en yüksek ölüm oranlarıyla mücadele etmeye devam ediyor, bu da kalıcı sistemik zorluklara işaret ediyor.
Avrupa Komisyonu'nun açıklaması, gereken sürekli çalışmanın güçlü bir hatırlatıcısı niteliğinde. Komisyon, "İlk veriler aynı zamanda her seviyede sürdürülebilir çabalara duyulan ihtiyacı vurguluyor" diyerek, "üyelerin çoğunluğunun 2030 yılına kadar trafik ölümleri ve ciddi yaralanmaları yarıya indirme AB hedefine henüz ulaşma yolunda olmadığını" belirtti. Kıbrıs için, ölümlerdeki son artış, bu sapmanın temel nedenlerini belirlemeye ve bu eğilimi tersine çevirmek ve herkes için daha güvenli yolların birliğin hayati hedefine etkili bir şekilde katkıda bulunmak üzere hedeflenmiş tedbirler uygulamaya odaklanarak, trafik güvenliği stratejilerinin kapsamlı bir şekilde yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor.