Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin tırmanması, küresel enerji piyasalarında kara bulutlar estiriyor. Yakıt fiyatlarındaki ani yükselişler ve olası arz kesintilerine dair endişeler, dünya genelinde tedirginliğe yol açıyor. Bu büyüyen kriz karşısında Japonya ve Yeni Zelanda gibi ülkeler, kendilerine özgü ancak acil önlemlerle duruma müdahale etme yoluna gidiyor. Japonya milli rezervlerinden stratejik petrol salarken, Yeni Zelanda ise dar gelirli hanelere yönelik hedefli mali destek paketleri açıklayarak enerji darboğazının küresel ekonomiler üzerindeki yaygın etkisini gözler önüne seriyor.
İthal ham petrole büyük ölçüde bağımlı olan ve petrol tedarikinin %90'ından fazlasını Orta Doğu'dan sağlayan Japonya, Hürmüz Boğazı'ndaki herhangi bir aksamaya karşı son derece kırılgan bir konumda. Başbakan Sanae Takaichi'nin de altını çizdiği gibi, bölgesel barış ve istikrar sadece Japonya için değil, tüm uluslararası toplum için hayati önem taşıyor. Tokyo yönetimi bu hafta, stratejik petrol rezervlerinden yaklaşık 80 milyon varil petrolü piyasaya sürmeye başladı. Bu devasa çekim, ülkenin yaklaşık 45 günlük tüketimine denk geliyor ve 2011'deki Fukuşima nükleer felaketinin ardından yapılan tahliyeden çok daha fazla. Bu durum, mevcut krizin ne denli ciddiye alındığının bir göstergesi. Ayrıca Japon hükümeti, litre başına 190.8 Yen ile rekor kıran benzin fiyatlarını daha makul bir seviyeye çekmek amacıyla sübvansiyonlar devreye sokarak tüketicilerin üzerindeki yükü hafifletmeye çalışıyor.
Dünyanın öbür ucunda, Yeni Zelanda'da da enerji krizinin farklı yansımaları yaşanıyor. Özellikle artan benzin fiyatları, hane halkı bütçeleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Maliye Bakanı Nicola Willis, hükümetin uluslararası petrol piyasalarını veya jeopolitik çatışmaları etkileme kapasitesinin sınırlı olduğunu kabul etse de, asıl yükü çeken çalışan ailelerin mağduriyetini giderme konusundaki kararlılıklarını vurguluyor. 1 Nisan'dan itibaren bir yıl sürecek bir programla, ödenen bir işte çalışan ve devlet yardımı almayan, bakmakla yükümlü çocukları olan yaklaşık 143.000 aileye haftalık 50 Yeni Zelanda Doları nakit desteği sağlanacak. Bu paket, ortalama kurşunsuz benzinin litre fiyatının 3 Yeni Zelanda Doları'nı aşarak yaklaşık %40-50 oranında arttığı bir dönemde finansal yükü hafifletmeyi amaçlıyor. Yeni Zelanda'nın mevcut yakıt rezervleri ise yaklaşık 46 günlük ihtiyacı karşılıyor.
Ancak bu müdahaleler eleştirilerden de azade değil. Yeni Zelanda'da, mali destek programının devlet yardımlarına bağımlı bireyleri, emeklileri veya karşılıksız bakım verenleri kapsamaması, mevcut eşitsizlikleri daha da derinleştirebileceği endişelerini beraberinde getiriyor. Duyurunun hemen ardından bazı benzin istasyonlarında yaşanan panik alımlar ise geçici yakıt kıtlığına ve tedarik zincirinin daha da karmaşıklaşmasına neden oldu. Küresel enerji fiyatlarındaki bu artışların ve arz endişelerinin temelinde yatan sebep ise, petrolün uluslararası piyasalara akışı için hayati önem taşıyan stratejik su yollarının bulunduğu Orta Doğu'daki süregelen çatışmalar. Küresel ekonominin birbirine sıkı sıkıya bağlılığı, bir bölgedeki istikrarsızlığın kıtalararası ülkeler üzerinde geniş ve derin yankılar uyandırabileceğini bir kez daha gösteriyor.