**Londra, Birleşik Krallık** – Avrupa borsaları çarşamba günü belirgin bir yükseliş yaşasa da, Ortadoğu'daki jeopolitik gerilimin yarattığı tedarik endişelerinin hafiflemesiyle petrol fiyatlarında görülen düşüşün kırılganlığı dikkat çekiyor. Enerji piyasaları, Orta Doğu'daki sürekli istikrarsızlık nedeniyle gölgede kalmaya devam ederken, bu durum Yeni Zelanda gibi ülkelerin ekonomik öngörülerini de olumsuz etkiliyor.
Son dönemde ham petrol fiyatlarındaki baş döndürücü dalgalanmalar yaşandı. Bölgedeki çatışmaların tırmanmasının ardından Brent petrolü, uluslararası gösterge olarak, fiyat seyrinde olağanüstü bir belirsizlik gösterdi. MarketPulse analisti Zain Vawda, fiyatların keskin dalgalanmalar yaşadığına dikkat çekerek aşırı oynaklığı vurguladı. Örneğin, bir doğalgaz tesisine yönelik yapılan agresif bir saldırı nedeniyle gösterge fiyatı perşembe sabahı kısa süreliğine varil başına 110 doları aştı. Bu, haftanın başındaki dramatik yükselişin ardından geldi; Brent petrolü 9 Mart'ta varil başına 116,78 dolara ulaşmış, ancak 10 Mart'a kadar yaklaşık 85 dolara gerilemişti. 13 Mart'a gelindiğinde ise 100 doların hemen üzerinde dengelendi ve piyasanın hassas dengesini gözler önüne serdi.
Bu oynaklığın temelinde Orta Doğu'daki tırmanan çatışmalar yatıyor. Kritik enerji altyapısına yönelik saldırılar endişe verici bir hal aldı; İran, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'da olaylar rapor ediliyor. Tasnim'in bildirdiğine göre İran, kendi enerji ve ekonomik altyapısına yönelik saldırılar olması durumunda, stratejik petrol tesisleri ve Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ülkelerindeki Amerikan hedeflerine "sert karşı saldırılar" tehdidinde bulundu. Bölgesel çatışmaların karmaşık ağını daha da derinleştiren Yemen'deki Husi milisleri de Kızıldeniz'de bir petrol tankerine yönelik olduğu bildirilen bir saldırı dahil olmak üzere yıkıcı eylemlerde bulunarak hayati önem taşıyan nakliye yollarını daha da tehlikeye attı.
Belirsizliği artıran bir diğer unsur ise etkili figürlerden gelen çelişkili açıklamalar. Eski Başkan Trump'ın ifadelerinin, Brent petrolünde gözlemlenen aşırı fiyat dalgalanmalarına önemli katkıda bulunduğu, kafa karışıklığına yol açtığı ve piyasadaki tedirginliği artırdığı belirtiliyor. Bu öngörülemeyen ortam, işletmelerin ve politika yapıcıların etkili bir şekilde plan yapmasını son derece zorlaştırıyor.
Bu dalgalı enerji manzarasının etkileri geniş kapsamlı. Petrol fiyatlarındaki son düşüş, risk varlıklarına ve Avrupa borsalarına geçici bir destek sağlasa da, altında yatan jeopolitik riskler devam ediyor. Örneğin, Avrupa'daki enerji sektörü çarşamba günü küçük bir düşüş yaşayarak uzun süreli kazanç dönemini geçici olarak durdurdu.
Yeni Zelanda gibi coğrafi olarak uzak ve uluslararası ticarete ve turizme büyük ölçüde bağımlı ekonomiler için Orta Doğu istikrarsızlığının dalga etkileri özellikle keskin. Yeni Zelanda Maliye Bakanı Nicola Willis, "Bunun Yeni Zelanda ekonomisi için olmaması tercihimizdir ve Yeni Zelanda ekonomisi için iyi değildir" diyerek hayal kırıklığını dile getirdi. Ekonomistler Benje Patterson ve Shamubeel Eaqub ile Westpac bankası, küresel tedarik zincirleri ve nakliye rotalarındaki aksamaların ülkenin ekonomik toparlanmasını önemli ölçüde engelleyebileceği endişesiyle durumu yakından izliyor. Yeni Zelanda'nın 2025 yılı GSYİH tahmini %1,6 iken, bu yıl için %2,8'lik bir hızlanma öngörülüyor – bu rakam Avustralya'nın %2,5'lik tahminini potansiyel olarak geride bırakıyor – ancak bu iyimser görünüm dış şoklara karşı oldukça hassas. Perşembe günü açıklanacak olan Yeni Zelanda'nın en son ekonomik rakamları, küresel çalkantının etkilerinin erken belirtileri açısından yakından takip edilecek. Orta Doğu'da enerji altyapısına yönelik potansiyel saldırılarla daha fazla tırmanma tehdidi büyük bir yük oluşturarak küresel enerji arzını tehlikeye atıyor ve mevcut ekonomik iklimin hassasiyetini pekiştiriyor.