Kıbrıs’ın elektrikli araç pazarında son beş ayda yaşanan gelişme, adeta bir ders niteliğinde. Çinli otomotiv devi BYD, adaya resmi lansmanından bu yana geçen kısa sürede, tam elektrikli ve plug-in hibrit araç pazarının üçte birini kaparak baş döndürücü bir giriş yaptı. Bu hızlı yükseliş, hükümetin tüketici teşviklerini basitleştiren yeni uygulamasıyla aynı zamana denk gelirken, Akdeniz’in bu küçük adasında otomotiv dengelerinin nasıl bir anda değişebileceğini gözler önüne serdi.
BYD’nin bu çıkışının arka planında, Kıbrıs’taki elektrikli dönüşümün ivme kazanması yatıyor. Kıbrıs İstatistik Servisi’nin son verilerine göre, bu yılın ilk on ayında tam elektrikli araç kayıtları geçen yılın aynı dönemine göre %3.8’den %4.8’e yükseldi. Hibrit araçlarda ise patlama yaşandı; pay %36.7’den %44.1’e fırladı. Bu artan talep, rekabetçi fiyat ve ürünle gelen yeni oyuncular için verimli bir zemin oluşturdu.
BYD’nin yerel distribütörü Alpan Grubu üzerinden yürüttüğü operasyon, zamanlaması ve icrasıyla dikkat çekti. 2024 ortalarındaki lansmanından bu yana 168 araç kaydettiren firma, bunların 120’sini tam elektrikli, 48’ini ise kendine özgü “Süper Hibrit” teknolojili modeller oluşturuyor. Bu performans, pazar payını bir ay önceki %27’lik seviyeden şu anki %33’e taşıdı. Şirketin kritik taktiği, araçları stokta hazır bulundurarak, müşterilerin devlet teşviklerinden yararlanmak için uzun süre beklemek zorunda kalmaması oldu.
**Teşvikler ve ‘Ekosistem’ Vurgusu**
Ulaştırma Bakanlığı’nın başlattığı yeni, basitleştirilmiş çevrimiçi hibe başvuru sistemi de süreci hızlandıran önemli bir faktör. Yeni düzenlemeyle, satın alma belgesinin önceden sunulması şartı kaldırıldı; onay, aracın tescil edilmesinin ardından geliyor. Bu değişiklik, süreyi kısaltırken, Alpan Grubu’nun doğrudan bonusuyla birleşince, BYD Dolphin Surf gibi giriş seviyesi bir elektrikli araç, 12.000 Euro’nun altında bir fiyata erişilebilir hale geliyor.
BYD Kıbrıs Pazarlama Müdürü Christina Gikaki, başarının sadece araç satışına indirgenemeyeceğini vurgulayarak, “Biz bir ekosistemden bahsediyoruz: Yenilenebilir enerji, enerji depolama, şebekeye elektrik besleme ve tabii ki şarj altyapısı” ifadelerini kullandı. Gikaki, istikrarlı politikanın önemine de dikkat çekti: “Uzun vadeli, istikrarlı devlet teşvikleri hayati önemde. Sürekli değişen destek programları… tüketici güvenini sarsıyor ve pazarı yavaşlatıyor.”
**Pazarın Yeni Dengesi**
BYD’nin bu ani ve güçlü çıkışının sonuçları çok yönlü. Firma, pazarın yerleşik hiyerarşisini altüst etmekle kalmadı, ürün ve fiyatlandırma stratejisini çevik bir şekilde konumlandırarak, büyüyen talebi ve destekleyici politikaları nasıl değerlendirebileceğini de gösterdi. Kıbrıs için ise artan rekabet ve kolaylaşan teşvikler, elektrikli araç adoptasyonunu daha da hızlandıracak gibi duruyor. Ancak bu büyümenin sürdürülebilirliği, aynı hızda gelişecek güvenilir şarj altyapısına ve tüketici güvenini koruyacak öngörülebilir devlet politikalarına bağlı olacak. Görünen o ki, Kıbrıs yollarında Çin rüzgarı esmeye devam edecek.