**LEFKOŞA, KIBRIS** – Son yarım on yılda emlak piyasasının adeta bir markası haline gelen durum, Kıbrıs'ta bir kez daha konut hacizlerinin ertelenmesi ihtimaliyle karşı karşıya. Milletvekilleri, mevcut haciz mekanizmasından duyulan derin memnuniyetsizliği gözler önüne seren bir adım atarak, mülklerin haczedilmesinin bu yıl sonuna kadar ertelenmesini öngören bir yasal düzenleme üzerinde çalışıyor. Bu son müdahale, özellikle Finansal Ombudsmanlık Ofisi'nin yetkilerinin güçlendirilmesine odaklanarak, hacizleri düzenleyen yasal çerçevede kritik değişiklikler yapılmasına imkan tanıyacak bir zaman tamponu yaratmayı amaçlıyor.
Bu ertelemelerin döngüsel doğası, Kıbrıs'ın yakın sosyo-ekonomik tarihiyle derinden iç içe geçmiş durumda. Finans kuruluşlarının COVID-19 pandemisinin ilk evrelerinde, 2020'nin başlarında gönüllü bir moratoryum uygulamasının ardından, kısa süre içinde yasal düzenlemeler de devreye girdi. Bu düzenlemeler, kırılgan haneleri ve küçük işletmeleri haciz işlemlerinin ani etkisinden korumak için tasarlandı. Özellikle 2020 sonu ve 2021 başında yapılan önemli bir yasal erteleme, 350.000 Euro'ya kadar olan ana konutlar ve küçük işletmeler için bir nefes alma alanı sağladı. Ancak 2021'deki sonraki yasal uzatmalar, Anayasa Mahkemesi'ne yapılan bir başvuruyu da beraberinde getirerek, yasal niyet ile anayasal uyum arasındaki hassas dengeyi ortaya koydu. Mayıs 2021 parlamento seçimlerine giden süreç, 500.000 Euro'ya kadar olan ana konutları, KOBİ'leri ve tarım arazilerini kapsayan bugüne kadarki en geniş ertelemeye sahne oldu. Daha yakın zamanda, Kasım 2022 ile Ocak 2023 arasındaki yasal erteleme, cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasıyla örtüştü ve 2023'ün büyük bölümünde bankalar, 350.000 Euro'nun altındaki ana konutlar için hacizden kaçınma taahhüdünde bulundu ve bu güvenceleri genellikle üç ayda bir yeniledi.
Bu tekrarlanan müdahalelerin ardındaki gerekçeler çok yönlü. Olağanüstü ekonomik koşulların acil ihtiyaçlarının yanı sıra, COVID-19 pandemisinin kalıcı etkileri, yaygın enerji krizi ve artan enflasyon gibi faktörler, bu ertelemelerin zamanlamasının sıklıkla seçim döngüleriyle örtüşmesi dikkat çekici. Rusya'nın Ukrayna'daki çatışmasının ekonomik yansımaları, enflasyonist baskıları artırıp enerji krizine katkıda bulunarak, bireylerin kredi borçlarını ödeme kapasiteleri üzerinde şüphesiz önemli bir baskı oluşturdu ve bu da koruyucu önlemlere olan talebi körükledi. Dahası, bu yasal manevralar, hükümetin "Taksitle Kira" programının uygulanmasının yanı sıra, hacizler için kapsamlı yeni bir yasal çerçeve oluşturma çabalarını kolaylaştırmak üzere tasarlanmış durumda.
Mevcut yasal girişim, yapısal reformlar için kritik bir pencere açmayı hedefliyor. Önerilen değişikliklerin, tüketiciler ve finans kuruluşları arasındaki anlaşmazlıkları arabuluculukla çözmekle görevli Finansal Ombudsmanlık Ofisi'nin yetkilerinde önemli bir genişlemeyi içermesi bekleniyor. Bu yetki artışının, tekrarlanan müdahaleleri zorunlu kılan temel yapısal eksiklikleri ele almak için kilit önem taşıdığı düşünülüyor. 2023'ün sonunda yeni bir haciz çerçevesinin kabul edilmesi, bu tür ertelemelerin sıklığını azaltacak şekilde öngörülmüş olsa da, mevcut yasal girişim bu konunun çözülmekten çok uzak olduğunu gösteriyor. Parlamentonun yaklaşan seçimler için fesih sürecine girmesiyle birlikte, bu geçici duraklamanın aciliyeti, Kıbrıs'ta istikrarlı ve adil bir haciz rejimi elde etme konusundaki devam eden zorlukların altını çiziyor. Bu son ertelemenin nihai başarısı, geçici rahatlama döngüsünü sürdürmek yerine, kalıcı yasal çözümlere giden yolu açabilme yeteneğine bağlı olacaktır.