Kıbrıs, son günlerde hızla yayılan ve çift tırnaklı hayvanları etkileyen ölümcül virüs, Ağız ve Tırnak Hastalığı (ATH) ile amansız bir mücadele veriyor. Salı günü itibarıyla enfekte olduğu kesinleşen 37 çiftlik, ülkeyi alarma geçirirken, yetkililer hayvan itlafı ve ülke çapında acil aşılamayı içeren sıkı önlemleri devreye soktu. Durumun vahameti, geçtiğimiz Pazar günü Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda düzenlenen üst düzey toplantıyla gözler önüne serildi. Bu toplantı, hükümetin adanın hayati önem taşıyan hayvancılık sektörünü koruma konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koydu.
Mevcut salgının ana merkezi Larnaka bölgesi olarak görünüyor. Aradippu'daki bir hayvan tüccarının işletmesinde tespit edilen enfeksiyon, hem hayvan yetiştiricileri hem de veteriner yetkililer arasında büyük bir endişeye yol açtı. Veterinerlik Dairesi, hayvan sağlığı ve dolayısıyla tarım ekonomisi için ciddi bir tehdit oluşturan virüsü kontrol altına almak için gece gündüz demeden çalışıyor. Hızlı ve kararlı adımlar, ATH'nin belirtilerini sınırlamayı ve hayvan popülasyonunda bağışıklığı güçlendirerek daha geniş bir yayılmayı önlemeyi hedefliyor.
Alınan önlemlerin başında, ülke çapında hızlandırılmış bir aşılamaya gidilmesi geliyor. Bir hafta içinde tüm sığırların aşılanması hedeflenirken, koyun ve keçiler için bu sürecin yaklaşık on gün içinde tamamlanması planlanıyor. Domuz aşılarının ise bu hafta sonuna kadar ülkeye ulaşması bekleniyor. Bu proaktif aşılama çalışmaları, sürü bağışıklığını oluşturmak ve virüse karşı sağlam bir savunma hattı kurmak için hayati önem taşıyor. Eş zamanlı olarak, enfekte çiftliklerde hayvan itlafı da sürüyor. Ancak itlaf yöntemleri konusunda hassas bir denge kurulması gerektiği yönünde görüşler de dile getiriliyor. Kıbrıs Sığır Yetiştiricileri Birliği Genel Direktörü Nikos Papakyriakou, "Bu siyah ya da beyaz değil, öldür ya da öldürme. Her vaka değerlendirilmeli" diyerek, daha hedefli itlaf stratejilerinin gündemde olduğunu ve hastalığın yok edilmesi ile yetiştiricilerin ekonomik gerçeklerinin dengelenmesi gerektiğini ima etti.
Salgının boyutu, kapsamlı bir gözetimi zorunlu kılıyor. Enfekte çiftliklerde yaklaşık 1.500 sığır ve 24.000 koyun ile keçi bulunuyor. Bu doğrudan etkilenen işletmelerin yanı sıra, çok sayıda hayvan sıkı izlem altına alınmış durumda. Enfekte bölgelerin 3 kilometre çapındaki alanında yaklaşık 50.000, daha geniş 3-10 kilometre çevresinde ise ek 45.000 koyun ve keçi gözetim altında. Bu rakam, bu tür hayvanlar için toplamda 95.000'e yaklaşıyor. Benzer şekilde, sığırlar için de yaklaşık 12.000'i hemen 3 kilometre çapında, ek 17.000'i ise daha geniş gözetim alanında olmak üzere toplamda 30.000 civarında sığır gözlem altında tutuluyor. Bu rakamlar, Kıbrıs'ın toplamda yaklaşık 450.000 koyun ve keçi ile 85.000 sığırdan oluşan ulusal hayvan varlığının önemli bir bölümünü temsil ediyor.
Veteriner müdahalelerin yanı sıra, kayıplara uğrayan yetiştiriciler için mali tazminat ve hayvan yenileme konularında da görüşmeler ilerliyor. Bu durum, sektörün uzun vadeli sürdürülebilirliği ve ekonomik etkilerin azaltılması açısından kritik önem taşıyor. Yetkililer, önleyici tedbirlerin gecikmeli alındığı yönündeki iddiaları kesin bir dille reddederek, izleme ve koruma protokollerinin Aralık ayından bu yana yürürlükte olduğunu savunuyor. Yetkililerden yapılan açıklamada, "Kıbrıs hayvancılığının korunması ve sürdürülmesi en büyük önceliğimizdir" denildi. Yetiştiricilere ayrıca, gereksiz hareket ve topluluklardan kaçınma, kişisel kıyafetler, araçlar ve ekipmanlar aracılığıyla kontaminasyonu titizlikle önleme gibi katı biyogüvenlik protokollerine uymaları konusunda sıkı tavsiyelerde bulunuluyor. Bu kapsamlı çabaların Avrupa Birliği kurumlarıyla koordinasyonu devam ederken, bu tür hayvan sağlığı krizlerinin ulusötesi boyutları da gözler önüne seriliyor. Önümüzdeki günler, bu Ağız ve Tırnak Hastalığı mücadelesinin seyrini belirlemede kritik rol oynayacak ve Kıbrıs'ın tarım topluluğunun dayanıklılığı test edilecek.