**Lefkoşa –** Kıbrıs'ta büyük umutlarla başlanan ancak çeşitli pürüzler nedeniyle akamete uğrayan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalat terminali projesinin yarattığı gecikmeler ve nihai vazgeçiş, ülke vergi mükelleflerinin omuzlarına yaklaşık 350 milyon Avro'luk devasa bir yıllık yük bindirdi. Bu astronomik tutarın başlıca sebebi, projenin gecikmesiyle elektrik üretiminde dizel yakıtına olan bağımlılığın sürmesi ve bunun da yüksek maliyetli sera gazı emisyon izinlerinin satın alınmasını zorunlu kılması. Meclis'teki son soruşturmalarda ortaya çıkan bu mali yük, projenin aksamasıyla ortaya çıkan ciddi sonuçları gözler önüne seriyor.
Vasiliko'da inşa edilmesi planlanan iddialı LNG terminali, Çin merkezli bir konsorsiyumun bu yılın Temmuz ayında aniden çekilmesiyle birlikte derin bir çıkmaza girdi. Bu ani ayrılık, projenin kaderini belirsizliğe sürüklerken, kritik altyapı unsurlarından biri olan iskele inşaatı dahi yarıda kaldı. Sonuç olarak, devletin doğalgaz şirketi Defa, kalan işleri kurtarmak adına yeni bir alt yüklenici ihale süreci başlatmak zorunda kaldı; bu da geç de olsa bir çaba olduğunu gösteriyor.
Duruma bir katman daha karmaşıklık ekleyen ise Prometheas yüzer depolama ve gazlaştırma ünitesinin (FSRU) durumu. Defa Başkanı Giorgos Ashikalis, yaklaşık 1 milyon Avro'ya mal olan eksik vanalar ve bir nitrojen ünitesi gibi temel parçaların yakın zamanda monte edilmesiyle geminin teknik olarak çalışır durumda olduğunu doğruladı. Ancak Prometheas, coğrafi olarak mahsur kalmış durumda. Kıbrıs'ta yanaşamaması, Vasiliko iskelesinin tamamlanmamış olmasından kaynaklanıyor ve bu da geminin derhal kullanıma sunulmasını imkansız hale getiriyor.
Bu önemli engeller karşısında hükümetin, Prometheas için bir dizi stratejik seçeneği değerlendirdiği bildiriliyor. Bu olasılıklar arasında, geminin nihai kullanımını kolaylaştırabilecek bir sertifikasyon süreci için FSRU'nun başka bir ülkeye gönderilmesi veya gemiyi kiralamanın yollarını aramak yer alıyor. Ancak, potansiyel bir kiralama anlaşması, projenin önemli bir eş finansörü olan Avrupa Komisyonu'nun onayına bağlı; bu da karmaşık uluslararası bağımlılıkları vurguluyor.
Bu durmuş girişimin mali sonuçları çarpıcı. Yılda belirtilen 350 milyon Avro'luk rakam, temiz alternatif olan LNG yerine dizel gibi fosil yakıtlara dayanan elektrik üretiminin devam etmesi nedeniyle katlanılan sera gazı emisyon izinlerinin maliyetini temsil ediyor. Bu süregelen bağımlılık, yalnızca önemli mali cezalar getirmekle kalmıyor, aynı zamanda Kıbrıs'ın iklim hedeflerine ve daha geniş Avrupa enerji geçişine doğru ilerlemesini de engelliyor.
Meclis üyeleri, son soru önergelerinde devlet yetkililerine yönelik olarak, süregelen gecikmeler ve artan mali cezalar hakkında büyük endişelerini dile getirdiler. Prometheas gemisiyle ilgili durum, teknik olarak hazır olmasına rağmen altyapı eksiklikleri nedeniyle kullanılamamasıyla mevcut sıkıntıyı daha da artırıyor. Hükümetin FSRU'nun geleceği hakkındaki müzakereleri, projenin belirsizliğini ve şimdi belirsiz bir sonla karşı karşıya olan önemli yatırımı vurguluyor. Hem LNG terminali hem de Prometheas için ileriye giden yol zorluklarla dolu görünüyor ve dikkatli bir navigasyon ile en önemlisi tüm gerekli düzenleyici ve mali onayların güvence altına alınmasını gerektiriyor.