Ortadoğu, tansiyonun hızla yükseldiği, İran ve İsrail arasındaki yoğun askeri çatışmaların küresel petrol fiyatlarında sert bir yükselişe neden olduğu ve dünya ekonomisinin üzerinde kara bulutlar dolaştığı bir girdaba sürüklenmiş durumda. Enerji geçiş güzergahlarının etkilenmesi ve enflasyonist baskılarla para politikalarının yeniden gözden geçirilmesi, bu karmaşık tablonun acil sonuçları olarak karşımıza çıkıyor.
Son dönemdeki gerilim, karşılıklı misilleme saldırılarıyla başladı. İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, komşu ülkelere yönelik eylemlerden kaynaklanabilecek sivil kayıplar için özür dilese de, askeri operasyonlar devam etti. Devrim Muhafızları, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ABD hava üslerine ve Bahreyn'deki Amerikan askerlerinin konuşlu olduğu bölgelere yönelik drone saldırılarının sorumluluğunu üstlendi. İran yargı başkanı, bölge ülkelerinin İran'a yönelik saldırılar için üs olarak kullanıldığına dair kanıtlar olduğunu ve bu tür bölgelere yönelik saldırıların süreceğini belirtti. Durum, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in erken bir hava saldırısında öldürüldüğü ve ABD ile İsrail'in İran'daki askeri hedeflere koordineli saldırılar başlattığı yönündeki haberlerle daha da gerginleşti.
Ekonomik sonuçlar ise şimdiden belirgin. Ham petrol fiyatları cuma günü fırladı; Batı Teksas Petrolü (WTI) vadeli işlemleri geçen yıl nisan ayından bu yana en yüksek seviyesine çıkarak varil başına 85.05 dolara ulaştı. Brent petrol de 87.80 dolardan işlem görerek önemli bir artış kaydetti. Katar Enerji Bakanı, petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara fırlayabileceği uyarısında bulundu. Drone saldırısı sonrası Katar'ın ana sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisini kapatması da enerji piyasalarındaki dalgalanmayı artırıyor.
Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndan geçen deniz trafiği durma noktasına geldi. Günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürününün geçtiği bu geçitteki duraksama, Suudi Arabistan, Irak ve Kuveyt gibi büyük üreticileri doğrudan etkiliyor. Bu jeopolitik risklere yanıt olarak ABD Donanması bölgeden geçen gemilere refakat edeceğini açıkladı.
ABD'de de jeopolitik sarsıntılar hissediliyor. Eski ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformunda İran'dan "koşulsuz teslimiyet" talep etti ve daha geniş çaplı askeri eylemlerin olasılığına işaret etti.
ABD ekonomisindeki veriler, Merkez Bankası için karmaşık bir tablo çiziyor. Şubat ayı tarım dışı istihdamda düşüş yaşanması ve işsizlik oranının %4.4'e yükselmesi, Ocak ayı perakende satışlarındaki gerilemeyle birleşince ekonomide bir soğuma işaret ediyor. Bu durum, kalıcı ücret artışlarıyla birlikte Merkez Bankası'nın gelecek öngörülerini zorlaştırıyor. Enerji fiyatlarındaki hızlı düşüşün Fed için bir zorluk oluşturabileceği belirtiliyor. Küresel riskten kaçış eğilimi, ABD dolarını güvenli liman varlığı olarak güçlendiriyor.
Piyasalar uzmanları, durumu "risk varlıkları için karanlık bir gün" olarak nitelendiriyor. Sıkılaşan istihdam piyasası, azalan tüketici harcamaları ve yüksek enerji fiyatlarının birleşimi, potansiyel stagflasyon endişelerini artırıyor. Bu ortamda OPEC+, üretim artışı kararı alsa da, mevcut dalgalı piyasadaki etkisinin ne olacağı belirsizliğini koruyor. Önümüzdeki haftalar, diplomatik çabaların çatışmayı azaltıp enerji piyasalarını istikrara kavuşturup kavuşturamayacağını veya bölgenin daha derin bir ekonomik krize sürüklenip sürüklenmeyeceğini belirleyecek.