Kıbrıs, son dönemde "şap hastalığı" olarak bilinen, hayvanlar arasında hızla yayılan ölümcül bir virüsle boğuşuyor. Tarım Bakanlığı'nın Aralık ayında yaptığı tespitler, hastalığın adanın kontrolündeki güney kesiminde de yaygınlaştığını gösteriyor. Şu ana kadar 11 çiftlikte, yaklaşık 14 bin hayvanın etkilendiği biliniyor. Virüsün durdurulamaz ilerleyişi ve ekonomik etkileri göz önüne alındığında, yetkililer yayılmayı önlemek amacıyla geniş çaplı itlaf (hayvanların itlaf edilmesi) operasyonlarına başlamak zorunda kaldı.
Hastalığın ilk kez işgal altındaki bölgelerde görülmesi ve ardından hükümet kontrolündeki güneye sıçraması, özellikle Athienou ve Dali gibi yoğun hayvancılık yapılan bölgelere giriş yapma potansiyeli endişeleri artırdı. Livadia ve Oroklini'deki son vakalar, krizin ciddiyetini ve sıkı karantina önlemlerinin aciliyetini gözler önüne seriyor. Önümüzdeki üç hafta, hastalığın yayılma boyutunu belirleyecek kritik bir dönemeç olarak görülüyor. Özellikle Yeşil Hat boyunca tespit edilen boşluklar, virüsün kontrolsüz hareketine zemin hazırlayabilecek bir zafiyet olarak öne çıkıyor.
Yayılmayı engellemek için hükümet, hayvancılık bölgelerine giriş noktalarına dezenfeksiyon noktaları yerleştiriyor. Bu kapsamda, araç lastiklerinin dezenfeksiyonu ve otomatik ilaçlama sistemleri devreye sokuldu. Tarım Dairesi, her bir dezenfeksiyon noktası için 5.000 Euro'ya kadar finansal destek sağlasa da, çiftçiler kalan önemli maliyetleri, yani yaklaşık 6.500 Euro'yu kendi ceplerinden karşılıyor. Bu durum, bazı tarım temsilcilerinde büyük tepkiye yol açtı. Athienou Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkanı Giorgos Parpas, "Tarım Dairesi'nin sunduğu tazminat hakarettir," diyerek memnuniyetsizliğini dile getirdi. Parpas, "Bu işi devlet yapmalıydı ama biz üstlendik," diyerek çiftçilerin kritik önleyici altyapıya yaptıkları yatırımlara dikkat çekti.
Bu salgının ekonomik yansımaları çok boyutlu ve derindir. İtlaf edilen hayvanlar nedeniyle çiftçilerin doğrudan gelir kaybının yanı sıra, hükümet tazminat ve önleyici tedbirler için ciddi maliyetlerle karşı karşıya kalacak. Ayrıca, ülkenin uluslararası tarım ticareti pazarındaki itibarı da risk altında. Nisan ayında yaklaşan Paskalya Bayramı, geleneksel olarak kuzu talebinin arttığı bir dönem. Hastalığın kontrol altına alınamaması durumunda, fiyat artışları yaşanması endişesi hakim.
Hayvan sağlığı krizi ne kadar ciddi olsa da, perakende sektöründe tüketici güveni şaşırtıcı derecede dirençli görünüyor. Kıbrıs Tüketiciler Birliği Başkanı Marios Drousiotis, tüketicilerin rutin alışverişlerine devam ettiğini ve temel ürünlere olan talebin güçlü kaldığını bildirdi. Et fiyatlarında herhangi bir artış gözlenmediği ve tüketici endişelerinin satın alma alışkanlıklarını etkilediğine dair bir belirti olmadığı vurgulandı. Şap hastalığının et veya süt ürünleri tüketimi yoluyla insanlara bulaşmadığına dikkat çekmekte fayda var. Ancak, temel amaç, salgını hızla kontrol altına almak ve hayvancılık sektörü ile genel Kıbrıs ekonomisi üzerindeki daha geniş çaplı ekonomik aksaklıkları önlemektir.