**İSLAMABAD/KABİL –** Pakistan ve Afganistan arasındaki sarp, dağlık sınırda yaşanan tehlikeli tırmanış, iki ülkeyi Pakistan Savunma Bakanı'nın "açık savaş" olarak nitelendirdiği bir duruma sürükledi. Perşembe gecesi Pakistan'ın, Taliban'a karşı operasyonlar yürüten Pakistan Talibanı'nın (TTP) olduğu iddia edilen bölgelere yönelik başlattığı şafak öncesi hava saldırıları ve kara operasyonları, Taliban'dan hızlı ve sert bir misillemeyle karşılaştı. Bu durum, zaten kırılgan olan ilişkilerde dramatik bir bozulmaya işaret ediyor. 2.600 kilometrelik sınır boyunca yoğunlaşan çatışmalar, her iki tarafta da önemli kayıplara yol açarak, Ekim ayında varılan kırılgan ateşkesi paramparça etti.
Bu şiddetli patlamanın acil tetikleyicisi, uzun süredir isyancı faaliyetlerin kol gezdiği Hayber Pahtunhva eyaletindeki Pakistan askeri noktalarına yönelik Afgan Talibanı'nın düzenlediği saldırı gibi görünüyor. İslamabad yönetimi, Kabil'deki Taliban yönetimini TTP ve bağlantılı savaşçılarına sığınak sağlamakla suçluyor; ancak Afgan yetkililer bu iddiaları şiddetle reddediyor. Pakistan Savunma Bakanı Hâce Muhammed Asif, derin bir bıkkınlık dile getirerek, "Artık sabrımız taştı" ve mevcut durumun "açık savaş" anlamına geldiğini belirtti.
"Kışkırtılmamış Afgan saldırılarına" karşı gerekli bir tepki olarak tanımladığı operasyonda Pakistan, Afganistan'ın derinliklerindeki TTP mevzilerini, komuta merkezlerini ve silah depolarını hedef alan yoğun hava bombardımanları ve kara birlikleriyle karşılık verdi. Kabil, Kandahar ve Paktiya gibi büyük Afgan şehirlerinde de saldırıların olduğu yönünde haberler var. Pakistan askeri sözcüsü Korgeneral Ahmed Şerif Çaudri, TTP ve müttefiklerine yönelik önemli bir darbe vurulduğunu, 274'ten fazla olduğu iddia edilen savaşçının öldürüldüğünü ve 400'den fazla kişinin yaralandığını bildirdi. Buna karşılık Taliban, Pakistan güçlerine ağır kayıplar verdirdiğini ve çok sayıda askeri karakol ile üssü ele geçirdiğini iddia etti; ancak bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
Bu şiddet patlaması, Taliban'ın 2021'de Afganistan'a dönmesinden bu yana iki ülke arasında biriken derin düşmanlığı ve güvensizliği gözler önüne seriyor. Pakistan, komşusunu, özellikle Pakistan içinde terör saldırıları düzenleyen TTP gibi militan grupların faaliyetlerini durduramamakla uzun süredir suçluyor. Taliban ise tarafsızlıklarını vurguluyor ve düşman unsurlara ev sahipliği yapmadıklarını iddia ediyor. Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan gibi önceki arabulucular da dahil olmak üzere uluslararası toplum, tarihsel olarak diyaloğu teşvik etmek ve sınır gerilimlerini azaltmak için çaba gösterdi; ancak bu çabalar kalıcı bir barış için yeterli olmadı.
"Açık savaş" ilanına rağmen, gerilimi azaltma yollarının tamamen kapanmadığına dair ilk işaretler var. Taliban yönetimi, büyüyen çatışmayı durdurmak için Pakistan ile müzakerelere girme isteğini kamuoyuna duyurdu. Bu teklifin mevcut askeri çatışmanın önüne geçip geçemeyeceği ve temel şikayetleri ele alıp alamayacağı kritik bir soru olarak duruyor. Bu yoğunlaşan çatışmanın sonuçları, zaten kırılgan olan bir bölgeyi daha da istikrarsızlaştırarak insani endişeleri artırabilir ve geniş çaplı etkileri olması muhtemel. Uluslararası toplum, diplomasinin artan savaşın acı gerçeklerine galip gelip gelemeyeceğini yakından izleyecek.