**Lefkoşa, Kıbrıs** – Kıbrıs'ta yaşayan ve yurt dışında doğmuş bireyler, özellikle kamu hizmetlerine erişim noktasında, adada doğan hemşehrilerine kıyasla çok daha yüksek oranlarda ayrımcılığa uğradıklarını bildiriyor. Avrupa Birliği'nin istatistik ofisi Eurostat'ın yeni yayımlanan 2024 verileriyle ortaya konan bu çarpıcı bulgu, yabancı kökenli bireylerin toplumun çeşitli alanlarında daha fazla önyargı hissettiği kıtasal bir eğilimi gözler önüne seriyor.
Eurostat rakamları, bildirilen ayrımcı muameleler arasındaki büyük uçurumu gözler önüne seriyor. Kıbrıs'ta, yurt dışında doğmuş sakinlerin yüzde 6,6'sı kamu hizmetlerinde adil olmayan veya önyargılı muamele gördüğünü belirtmiş. Bu oran, adada doğanların bildirdiği yüzde 1,9'luk oranın üç katından fazla. Temel hizmetlere erişimdeki bu eşitsizlik, tüm sakinlerin entegrasyonu ve eşit erişiminin hala önemli zorluklar teşkil ettiğini gösteren kritik bir endişe kaynağı.
Kamu hizmetlerinin ötesinde, konut sektörü de Kıbrıs'ta yurt dışında doğmuş sakinlerin daha fazla ayrımcılıkla karşılaştığı bir alan olarak öne çıkıyor. Kıbrıs'ta bildirilen ayrımcılık oranları genel olarak AB ortalamasının altında kalsa da, bu raporun vurguladığı özel sektörler, yabancı kökenli sakinlerin günlük yaşamları ve refahları açısından büyük önem taşıyor. Kıbrıs'ta, yurt dışında doğmuş bireylerin yüzde 6'sı konut konusunda ayrımcılığa uğradığını bildirirken, yerli nüfusun sadece yüzde 1,5'i bu durumu yaşamış. Bu istatistik, konutu ülkede yabancıların en sık dile getirdiği ayrımcılık deneyimi alanı olarak ikinci sıraya yerleştiriyor.
Daha geniş Avrupa ölçeğinde, veriler yurt dışında doğmuş bireylerin ayrımcılığı daha keskin algıladığı yönündeki genel gözlemi doğruluyor. AB genelinde, yurt dışında doğmuş sakinlerin yüzde 9,7'si kamu hizmetlerinde, yüzde 12,5'i ise konut alanında ayrımcılığa uğradığını bildirmiş. Kıbrıs'ın bu sektörlerdeki rakamları AB ortalamasının altında olsa da, Kıbrıs içindeki yurt dışında doğmuş ve yerli doğumlu sakinler arasındaki göreceli fark oldukça belirgin, bu da eşitsiz muamelenin belirli bir yerel bağlamına işaret ediyor.
Eurostat raporu, ayrımcılığı AB yasalarında yer alan ve cinsiyet, yaş, engellilik, din veya inanç, etnik veya ırksal köken ve cinsel yönelim gibi faktörleri kapsayan korunan özelliklere dayanarak bireylerin veya grupların adil olmayan veya önyargılı muamelesi olarak tanımlıyor. Veriler, bu korunan özelliklerin Kıbrıs'ta yurt dışında doğmuş sakinlerin farklı deneyimlerinde rol oynayabileceğini gösteriyor.
Dükkanlar ve kafeler gibi kamusal alanlarda bile, Kıbrıs'ta yurt dışında doğmuş sakinler yüzde 2,4 oranında ayrımcılık bildirmiş; bu, adada doğanların bildirdiği yüzde 0,6'lık orana kıyasla dört kat artış demek. Kıbrıs'ta yabancılar için bildirilen en düşük ayrımcılık seviyesi eğitim sektöründe gözlemlenmiş; yurt dışında doğmuş sakinlerin yüzde 1,5'i bu tür deneyimler yaşadığını belirtmiş. Bu, AB genelindeki yurt dışında doğmuş sakinler için yüzde 4,3, yerli doğumlular için ise yüzde 2,3 olan eğitim alanı rakamlarıyla tezat oluşturuyor.
Bu bulguların sonuçları oldukça geniş kapsamlı ve yurt dışında doğmuş bireylerin karşılaşabileceği sistemsel engelleri ve önyargıları ele almak için hedefe yönelik müdahalelere duyulan ihtiyacı gösteriyor. Kıbrıs kapsayıcı bir toplum olma yolunda çabalarken, veriler her sakin için eşit muameleyi sağlamak ve daha uyumlu bir bir arada yaşamı teşvik etmek amacıyla dikkatli bir inceleme ve proaktif politika yanıtları gerektiren eşitsizliklere açıkça işaret ediyor. Rapor, ayrımcılığın algısının ve gerçekliğinin bir ulus içindeki çeşitli nüfusların entegrasyonunu ve sosyal uyumunu önemli ölçüde etkileyebileceğinin kritik bir hatırlatıcısı olarak hizmet ediyor.