**Lefkoşa, Kıbrıs** – Son günlerde Kıbrıs'ın barajlarına yağan yağmur, ada halkına derin bir nefes aldırdı. Mevcut su depolama seviyeleri yüzde 19,8'e ulaşarak kuraklık endişelerini geçici olarak hafifletti. Bu olumlu gelişme, kuraklıktan etkilenen önceki dönemlere göre belirgin bir iyileşme anlamına gelse de, uzmanlar adanın su güvencesinin hala hassas bir denge üzerinde durduğuna ve kritik sonbahar yağışlarına bağlı olduğuna dikkat çekiyor.
Son dört günde barajlara yaklaşık 3,3 milyon metreküp su aktı. Bu rakam, 1 Ekim'de başlayan mevcut hidrolojik yıl boyunca toplamda 36,8 milyon metreküpe ulaşan su miktarına katkıda bulundu. Bu durum, kuraklığın derinden etkilediği 2023-2024 hidrolojik yılının aynı döneminde kaydedilen cılız 18,6 milyon metreküplük rakamla taban tabana zıt. Bir önceki 2022-2023 hidrolojik yılı da 24,7 milyon metreküplük bir akışla zorlu geçmişti.
Su Geliştirme Dairesi'nin (WDD) eski yöneticilerinden Kyriacos Kyrou, olumlu gidişatı vurgulayarak, "Eğer Mart ayında yağışlar normal seviyelerde seyrederse, bu hidrolojik yıldaki toplam yağış ortalamaya yakın olacaktır" dedi. Kyrou, adanın şu anda "yağış açısından neredeyse ortalama" durumda olduğunu da sözlerine ekledi. Ancak bu iyimser tablo, mevcut yüzde 19,8'lik depolama seviyesinin geçen yılın aynı döneminde kaydedilen yüzde 25,8'in altında olması gerçeğiyle dengeleniyor.
Kıbrıs'ın hidrolojik döngüsü, Akdeniz'in birçok bölgesi gibi büyük ölçüde mevsimsel yağış desenlerinden etkileniyor. Tarihsel olarak, ortalama yağışlı yıllarda barajlara ulaşan fiili su akışı ortalama öngörülen akışın yaklaşık yüzde 80'ini bulur. Buna karşılık, normun yüzde 15 üzerinde yağış gibi olağanüstü yağışlar, akışı ortalamanın yüzde 130'una kadar çıkarabilir. Tersine de geçerli; genellikle ortalamanın yüzde 50 ila 60'ı arasında seyreden yetersiz yağış dönemleri, son kuraklık yıllarında görüldüğü gibi su rezervlerinin minimum düzeyde yenilenmesine yol açar.
Son yağışların acil etkisi, Mart ayı yağışlarının tarihsel ortalamalara uyması durumunda depolama seviyesinin yaklaşık 75 milyon metreküpe ulaşacağı yönünde. Bu, barajları geçen yıl gözlemlenen seviyelere yaklaştıracak; ideal olmasa da su kıtlığı endişelerini bir nebze giderecek bir senaryo. Ancak temel kırılganlık devam ediyor. Adanın yağışa olan bağı, hava desenlerindeki dalgalanmalara karşı onu savunmasız kılıyor ve uzun süreli kurak bir dönem veya hayal kırıklığı yaratan bir Mart, son günlerde elde edilen kazanımları hızla eritebilir.
Mevcut durum, sürdürülebilir su yönetimi stratejilerinin aciliyetini gözler önüne seriyor. Son su akışı hoş bir rahatlama sunsa da, Kıbrıs'ın su tedarikinin uzun vadeli sürdürülebilirliği, gelecekteki iklim belirsizliklerine karşı dayanıklılığı sağlamak için sürekli izleme ve proaktif önlemler gerektiren acil bir endişe olmaya devam ediyor. Önümüzdeki haftalar, özellikle Mart ayı boyunca yağış desenleri, adanın mevcut hidrolojik yılın geri kalanı için su güvenliğini belirlemede kritik rol oynayacak.