**LEFKOŞA** – Kıbrıs'ın ekonomik liderliğinden gelen resmi açıklamalar, GSYH'deki (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla) sağlam genişlemeyi ve azalan kamu borcu yükünü sürekli vurgulasa da, kilit göstergelere yakından bakıldığında ortalama vatandaş için tablo pek de iç açıcı değil. 2015-2024 yılları arasında adada reel GSYH'de yüzde 59,4 gibi dikkate değer bir sıçrama yaşandı. Ekonominin toparlanma sürecinden çıktığı bu dönem, eski Cumhurbaşkanı Nicos Anastasiades ve mevcut Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'in liderliğindeki yönetimler tarafından, "etkin ekonomik yönetim"in bir kanıtı olarak sıkça övüldü. Ancak verilerin eleştirel bir analizi, makroekonomik başarılar ile Kıbrıslı hane halklarının refahındaki somut iyileşmeler arasında giderek açılan bir uçurumu gözler önüne seriyor.
Ekonomik başarının anlatısı, bankacılık sektöründeki uzun soluklu sorunlu krediler (NPL) krizinin görünürdeki çözümüyle daha da güçleniyor. Karmaşık finansal manevralar sayesinde, bu sorunlu varlıkların önemli bir kısmı Kıbrıs bankalarının bilançolarından temizlendi. Bu durum, yatırım çekmek ve istikrarı sağlamak için kritik önem taşıyan daha sağlıklı bir finansal sisteme dair bir algı yarattı. Eş zamanlı olarak, kamu borcunun GSYH'ye oranı belirgin bir düşüş göstererek, mali tedbirli ve ekonomik dayanıklılık izlenimini pekiştirdi. Resmi raporlarda ve kamuoyu önündeki konuşmalarda sıkça dile getirilen bu metrikler, ekonominin sağlam bir yukarı yönlü eğilimde olduğuna dair bir tablo çiziyor.
Ne var ki, bu etkileyici GSYH büyümesinin meyveleri nüfusun belirli bir kesimi tarafından orantısız bir şekilde toplandı. Aynı dokuz yıllık süreçte istihdam yüzde 40 artarken, büyümesi GSYH'nin gerisinde kaldı. Daha da dikkat çekici olanı ise kazançlardaki eşitsizlik. Çalışanların reel ortalama brüt kazançları sadece yüzde 8,5 mütevazı bir artış gösterirken, tipik bir hanenin mali durumunu daha iyi yansıtan reel medyan gelir sadece yüzde 2,6 büyüdü. Reel GSYH'nin çalışan başına düşen payındaki yüzde 17,2'lik artış dikkate alındığında bile, rakamlar giderek büyüyen bir farkı vurguluyor. Bu durum, genel ekonomik çıktının zirveye ulaşmasına rağmen, çoğu ücretlinin alım gücü ve mali refahının bu hızla paralel gitmediğini düşündürüyor.
Bu ayrışma, ekonomik politikaların genel büyümeyi yaygın vatandaş faydasına dönüştürme etkinliği hakkında önemli soruları gündeme getiriyor. Bu ekonomik genişlemenin faydalanıcıları, esas olarak sermaye sahipleri gibi görünüyor; zira büyüyen ekonomiden ücretlerine güvenenlerden daha fazla pay aldılar. Dolayısıyla, etkileyici GSYH rakamları, Kıbrıs nüfusunun önemli bir kesiminin günlük ekonomik gerçeklerini tam olarak yansıtmayabilir. Ada, ekonomik geleceğini şekillendirmeye devam ederken, gelecekteki büyümenin mevcut eşitsizlikleri daha da derinleştirmek yerine, tüm vatandaşların yaşamlarında gerçek ve adil iyileşmeler sağlamasını temin etmek için bu performans göstergelerinin daha incelikli bir şekilde anlaşılması kritik önem taşıyor. Politika yapıcılar için zorluk, ekonomik refahın daha geniş bir şekilde paylaşılmasını sağlayacak stratejiler geliştirmektir.