**Lefkoşa** – Ada'nın bölünmesinin ardından terk edilen Türk Kıbrıslıların mülklerinin yönetimine yönelik kapsamlı bir soruşturma başlatan Kıbrıs hükümeti, yıllardır süregelen usulsüzlükleri mercek altına aldı. Öncelikli olarak yerinden edilmiş kişilere tahsis edilmesi gereken varlıkların amacı dışında kullanılması ve kayırmacılık gibi sistematik suiistimallere karşı kararlı bir adım atıldığı belirtiliyor.
1974 Türk müdahalesinden bu yana devletin koruması altında olan ve adanın topraklarının yüzde 10'unu oluşturduğu tahmin edilen Türk Kıbrıslıların geride bıraktığı mülk ve araziler, değerinin 7.5 milyar Euro'yu aştığı hesaplanıyor. Bu varlıklar başlangıçta, kendi evlerinden edilen Rum mültecilerin barınma ihtiyacını karşılamak üzere düşünülmüştü. Ancak edinilen bilgiler, bu mülklerin tahsis ve yönetim süreçlerinde ciddi usulsüzlüklerin yaşandığını, bunun da büyük mali kayıplara yol açtığını ve projenin insani amacını baltaladığını gösteriyor.
İçişleri Bakanlığı, 1991'de yasal olarak kurulan Türk Kıbrıslı Mülkler Koruyucusu ile işbirliği içinde, uzun süredir devam eden bu sorunları çözme misyonunu üstlendi. Geçtiğimiz Çarşamba günü, yetkililer Paphos'taki Türk Kıbrıslı Mülkler hizmet bürosunu ziyaret ederek, bakanlığın merkez ofislerinde detaylı incelemeye alınacak belirli dosya klasörlerini güvence altına aldılar. Bu hamle, hem yasal koruyucuya hem de İçişleri Bakanlığı'na ulaşan ve bu değerli varlıkların elden çıkarılmasında potansiyel usulsüzlüklere işaret eden güvenilir bilgilere dayanan şikayetler üzerine geldi.
İçişleri Bakanı Constantinos Ioannou, hükümetin sistemin "suiistimal ve istismarını" ele alma konusundaki kararlılığını dile getirdi. 4 milyon Euro değerinde bir binanın, aylık 6 bin Euro piyasa kirası varken, sadece 30 Euro'ya kiraya verilmesi gibi vahim örneklerin altını çizdi. Bu tür vakalar, kiralama gelirlerinin eksik bildirilmesi, izinsiz alt kiralama ve on yıllardır devam eden çarpıklıklara izin veren genel bir atalet gibi sorunların boyutunu gözler önüne seriyor.
Durumu daha da karmaşık hale getiren bir gelişme olarak, meclis mülteci komitesi de mevcut tahsis uygulamalarına meydan okumak için adımlar attı. Bu reformların savunucularından Milletvekili Nikos Kettiros, mülklerin bireyin gerçek barınma ihtiyacına göre değil, ödeme gücüne dayalı olarak atanması yönündeki uzun süredir devam eden geleneğe son verilmesi çağrısında bulundu. Eleştirmenler, bu yaklaşımın, en çok ihtiyacı olanlar için ayrılan mülklerin, bazen şeffaf olmayan veya siyasi nüfuzlu kanallar aracılığıyla, daha fazla mali imkanı olan kişilere yönlendirildiğini savunuyor. Sayıştay da bu mülklerin mali yönetimine ilişkin kendi bağımsız değerlendirmesini yürütüyor.
Soruşturmanın kapsamı, idari denetimin ötesine uzanıyor. Askıya alınan bir yetkili olan Phedon Phedonos ile ilgili iddialarla ilgili olarak ayrı polis soruşturmalarının da devam ettiği bildiriliyor. Mevcut yönetim, mevcut protokollerdeki zayıflıklarla sekteye uğrayan bu mülklere ilişkin prosedürleri basitleştirmeyi ve rasyonelleştirmeyi hedefliyor. Nihai amaç, şeffaflığı yeniden tesis etmek, adil dağılımı sağlamak ve bu yıl yaklaşık 6.56 milyon Euro'ya ulaşması beklenen potansiyel kiralama gelirini en üst düzeye çıkarmak ve aynı zamanda yerinden edilmiş kişilere barınma sağlama amacını korumaktır.