**LARNAKA, KIBRIS** – Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin güneyinde, Larnaka bölgesindeki çok sayıda çiftlikte şap hastalığının (FMD) yayılması, ülke genelinde hayvan hareketlerine yönelik sert kısıtlamaların getirilmesine neden oldu. Yetkililer, son derece bulaşıcı viral hastalığı kontrol altına almak için adeta zamanla yarışıyor. Avrupa Komisyonu'ndan veteriner uzmanlarının acil görevlendirilmesi ve adanın değerli hayvan varlığını daha geniş çaplı bir tehlikeden korumak amacıyla yüzlerce büyükbaş hayvanın itlaf edilmesi, krize müdahale kapsamında atılan acımasız ama gerekli adımlar arasında yer alıyor.
Pazar akşamı ilk vakaların tespit edilmesiyle alarm zilleri çalmaya başladı. Ardından, altı çiftlikte şap hastalığına yakalanan hayvanlar belirlendi. Livadia bölgesinde ise üç çiftlik daha enfeksiyon bildirdi. Durumun ciddiyeti karşısında Veteriner Hizmetleri Departmanı, Christodoulos Pipis'in direktifiyle, kesime gönderilecek hayvanlar dahil olmak üzere tüm hayvanların nakliyesine kapsamlı bir yasak getirdi. Bu karar, adanın hayvancılık sektörünün önemli bir bölümünü adeta felç etti.
Özellikle Livadia'daki bir çiftlik, salgının merkez üssü olarak belirlendi ve acil eylem planı çerçevesinde 260 hayvanın itlaf edilmesi kararlaştırıldı. Bu, virüsü kaynağında kurutmayı hedefleyen acil durum protokolünün bir parçası. Ayrıca, etkilenen çiftliğin etrafında üç kilometrelik bir karantina bölgesi oluşturuldu. Vaka bildirilen Oroklini dahil olmak üzere çevre yerleşim yerlerini kapsayan daha geniş bir gözetim alanı da belirlendi. Bu geniş bölgedeki hayvanlara 21 günlük karantina uygulanması, alınan önlemlerin ne denli sıkı olduğunu gözler önüne seriyor.
Durumun vahameti, Avrupa Komisyonu Sağlık Genel Müdürlüğü'nden veteriner uzmanlarının acil olarak adaya gelmesini zorunlu kıldı. Bu uzmanlar, salgının kaynağını belirlemek için Kıbrıs makamlarıyla yakın işbirliği içinde çalışıyor. Henüz salgının kökeni hakkında net bir bilgiye ulaşılamamış durumda. Salgınla ilgili güncellemeler ve alınan önlemlerin etkinliği hakkında her akşam saat 19:00'da bilgilendirme toplantıları düzenlenecek.
Yerel çiftçiler için ekonomik etkiler oldukça büyük. Hayvan hareketine getirilen ülke çapındaki yasak, hayvanlarını satma veya işleme için nakletme kabiliyetlerini doğrudan etkiliyor ve geçim kaynaklarını tehlikeye atıyor. Hastalık kontrolü öncelikli olsa da, hükümet mağdur çiftçilere, Acil Eylem Planı'nda belirtilen tazminatların bir ila iki ay içinde ödenmesinin beklendiği güvencesini verdi.
Halkı rahatlatmak ve panik havasını önlemek amacıyla, veteriner yetkililer şap hastalığının insan sağlığı için herhangi bir tehdit oluşturmadığını vurguladı. "Şap hastalığı insanlara risk teşkil etmiyor," diyen bir yetkili, "Tüketiciler Kıbrıs menşeli et, süt ürünleri, peynir, yumurta ve diğer hayvansal ürünleri güvenle tüketmeye devam edebilirler" açıklamasında bulundu. Bu mesaj, adanın tarımsal ürünlerine olan güveni korumak açısından büyük önem taşıyor.
Uygulanan biyogüvenlik protokolleri oldukça kapsamlı. Hayvan bölgelerine giren araçlar ve kişilere yönelik titiz dezenfeksiyon prosedürleri, ziyaretçiler için zorunlu kişisel koruyucu ekipman kullanımı ve tüm hareketlerin ayrıntılı kayıt altına alınması gibi önlemler hayata geçirildi. Çiftlikler kapsamlı bir şekilde temizlenip dezenfekte ediliyor, atık yönetimi titizlikle yapılıyor ve hayvanlar olası belirtiler açısından sürekli izleniyor. Etkilenen bölgelere erişim sıkı bir şekilde kontrol altına alınmış durumda; bazı yollar tamamen kapatılırken, bazıları ise hedefli ilaçlama operasyonlarına tabi tutuluyor. Aşılama, virüsün yayılması veya virülansının artması durumunda gelecekte değerlendirilebilecek bir seçenek olarak masada duruyor. Alınan bu önlemlerin kapsamlılığı, ülkenin hayvan varlığını koruma ve mümkün olan en kısa sürede normale dönme konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor.