**Bratislava, Slovakya** – Slovakya, Ukrayna'ya yönelik beklenmedik ve sert bir adım atarak, Rus petrolünün Drujba boru hattı üzerinden sevkiyatının Pazartesi gününe kadar yeniden başlamaması halinde kritik öneme sahip elektrik ihracatını durdurmakla tehdit etti. Enerji ithalatında ciddi bir aksaklık yaşayan Bratislava yönetimi, bu durumu Ukrayna'nın Rus ham petrol sevkiyatını durdurma kararına bağlıyor. Bu restleşme, zaten gergin olan ilişkileri daha da zedeleyebilir ve Avrupa'nın enerji güvenliği ile Ukrayna'ya yönelik yardımlar açısından daha geniş çaplı sonuçlar doğurabilir.
Anlaşmazlığın temelinde, Rus insansız hava aracı saldırısı sonucu Ukrayna altyapısında meydana geldiği iddia edilen hasarın ardından Ocak ayı sonlarında başlayan Rus petrol akışının kesintisi yatıyor. Hem Slovakya hem de komşusu Macaristan için Drujba boru hattı, Rus petrolünün hayati bir taşıma yolu konumunda. Avrupa'nın Rus enerji kaynaklarından çeşitlilik arayışına rağmen bu bağımlılık devam ediyor. Slovakya Başbakanı Robert Fico, petrol transitinin yeniden başlamaması durumunda devlet şirketi SEPS'e Ukrayna'ya yönelik acil durum elektrik tedarikini askıya alma talimatı vereceğini açıkça belirtti. Fico, bu kararı "kötü niyetli" olarak nitelediği Ukrayna'nın eylemlerine doğrudan bir yanıt olarak açıkladı.
Fico'nun şikayetleri, mevcut petrol tedarik sorununun ötesine geçiyor. Ayrıca, Ukrayna'nın 1 Ocak 2025 tarihinde sona eren beş yıllık transit anlaşmasının ardından Rus gaz tedarikini daha önce durdurmasına da dikkat çekti. Slovakya tahminlerine göre bu adım, ülkeye yıllık yaklaşık 500 milyon Euro civarında bir mali zarar vermiş durumda. Dahası Fico, Ukrayna'ya yönelik 90 milyar Euro'luk AB askeri kredi paketine ilişkin tutumunu da onaylamadığını ifade etti. Tartışmalı bir şekilde, Ukrayna'nın bu girişimin dışında bırakılmasını "kesinlikle doğru" olarak nitelendirerek, Kiev'den bir karşılıklılık eksikliği algısını ima etti.
Slovakya'nın elektrik tedarikini çekme ihtimalinin Ukrayna için önemli sonuçları olabilir. Enerji sektörü analistleri, Slovakya'nın son bir ayda Ukrayna'nın elektrik ithalatının %18'ini karşılayarak önemli bir tedarikçi olduğunu belirtiyor. Bu bağımlılık, özellikle Rus saldırılarının enerji altyapısını tekrar tekrar hedef aldığı düşünüldüğünde, Ukrayna'nın kırılganlığını gözler önüne seriyor. Bu hayati ithalat kanalını kaybetme olasılığı, zaten hassas olan Ukrayna'nın enerji durumunu daha da istikrarsızlaştırabilir.
Bu anlaşmazlık, Avrupa Birliği içinde de yankı buldu. Drujba boru hattına Slovakya gibi bağımlı olan Macaristan da başlangıçta AB askeri kredi paketine şiddetle karşı çıkmıştı. Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, petrol tedarikindeki kesintiyi ana endişe kaynağı olarak göstererek, girişimi veto etmekle tehdit etmişti. Nihayetinde bir uzlaşmaya varıldı ve ilgili ülkelere olası mali sonuçlardan korunma güvencesi verilerek, Macaristan'ın engelleyici tutumu olmadan kredi paketinin ilerlemesine izin verildi. Ancak Fico'nun son hamlesi, AB içindeki altta yatan gerilimlerin ve enerji ile jeopolitik değerlendirmelerin birbirine bağlılığının güçlü etkiler yaratmaya devam ettiğini gösteriyor. Önümüzdeki günler, diplomatik kanalların ilişkilerde daha fazla bozulmayı ve Ukrayna için olası bir enerji krizini önleyip önleyemeyeceğini belirlemede kritik öneme sahip olacak.