**Lefkoşa, Kıbrıs** – Kıbrıs Türk siyasetinde önemli bir gelişme yaşandı. Milletvekilleri, Ulusal Sağlık Sigortası Fonu'nun (HIO) 2026 yılı bütçesini oybirliğiyle onayladı. Yaklaşık 2.13 milyar Euro'luk bu devasa bütçe, ülkenin kamu sağlık sisteminin bel kemiği olan Gesy'nin devamlılığını güvence altına alıyor. Ancak, bu mali onay, parlamenterlerin dile getirdiği ciddi endişelerin gölgesinde kaldı. Vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesi ve erişilebilirliğindeki somut iyileşmelerin "yok denecek kadar az" olması, bütçe onayı kadar konuşuldu. Sistem, kağıt üzerinde sağlam bir mali yapıya sahip görünse de, artan harcamalar ile hasta deneyimi arasında belirgin bir kopukluk olduğu vurgulandı.
Onaylanan bütçenin 2 milyar Euro'luk kısmının doğrudan Gesy harcamalarına ayrılması, ulusal sağlık planının ülkenin mali haritasındaki merkezi konumunu gözler önüne seriyor. 1 Ocak itibarıyla HIO'nun kasasında 652 milyon Euro nakit rezervi bulunuyor. Bu rakam kağıt üzerinde umut verici görünse de, bazı milletvekilleri bu mali tamponun aslında sadece birkaç aylık operasyonel ihtiyacı karşıladığı yönündeki endişelerini dile getirdi. Bu durum, sistemin mali sağlığının, sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesine aynı ölçüde yansımadığına dair artan bir huzursuzluğu ortaya koyuyor.
Meclis'teki tartışmalar sırasında, kamu sağlığının mevcut durumu hakkında spesifik eleştiriler yöneltildi. Milletvekilleri, hastaların uzun bekleme süreleri, koruyucu tıp alanındaki eksiklikler ve bazı tıbbi hizmetler için "fahiş ücretler" gibi devam eden sorunlara dikkat çekti. Bu tespitler, sistemin operasyonel verimsizliklerle boğuştuğu ve mali kapasitesini nüfusun değişen sağlık taleplerini karşılamak için tam olarak kullanamadığı bir tablo çiziyor.
HIO'nun mali işlemlerindeki şeffaflık, özellikle hararetli tartışmalara neden oldu. Yeşil Parti Milletvekili Haralambos Theopemptou, "AB çapındaki kamu sektörü şeffaflığı yönergeleri ve uygulamalarına aykırı olarak, HIO bugüne kadar 'kimin ödendiği, paranın nereye gittiği ve ne zaman' gibi verileri yayınlamıyor" diyerek önemli bir yakınmayı dile getirdi. Fon tahsisi ve ödeme alıcıları konusundaki bu gizlilik eksikliği, kamu sektörü hesap verebilirliği için belirlenmiş Avrupa standartlarından bir sapma olarak işaret edildi ve mevcut denetim mekanizmaları hakkında soru işaretleri yarattı.
Bu görüşleri, Diko Milletvekili Panicos Leonidou gibi siyasetçiler de yineledi. Leonidou, HIO içindeki mali büyümenin, sunulan hizmetlerdeki bir artışla "kopmaz bir bağ" ile ilişkilendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bu bakış açısı, mevcut gidişatın mali birikimi, somut hizmet iyileştirmelerinin önüne koyduğu yönündeki yaygın görüşü destekliyor. Edek Milletvekili Marinos Sizopoulos ve Disy Milletvekili Savia Orfanidou da tartışmalara katkıda bulunarak, operasyonel darboğazlardan tahsis edilen fonların son kullanıcı olan hastanın faydasına en iyi şekilde kullanılıp kullanılmadığına dair temel soruya kadar Gesy'nin karşı karşıya olduğu çok yönlü zorlukları vurguladılar.
HIO bütçesinin oybirliğiyle onaylanması, Gesy'nin devamlılığını ve finansmanını sağlarken, milletvekillerinin dile getirdiği güçlü tartışmalar ve kalıcı endişeler, ulusal sağlık sistemi için kritik bir dönüm noktasına işaret ediyor. Mali kaynaklar ile algılanan hizmet kalitesi arasındaki kopukluk, şeffaflık çağrılarıyla birleştiğinde, gelecekteki çabaların sadece bütçe tahsislerine değil, aynı zamanda operasyonel verimliliğin artırılmasına, önleyici bakımın güçlendirilmesine ve kamu sağlık fonlarının yönetimi için daha şeffaf ve hesap verebilir bir çerçeve oluşturulmasına odaklanması gerektiğini gösteriyor. Önümüzdeki aylar, mali yatırımları gösterilebilir sağlık sonuçlarına dönüştürecek somut reformlar için artan meclis denetimi ve kamu taleplerine sahne olacak gibi görünüyor.