**Lefkoşa, Kıbrıs** – Kıbrıs Elektrik Kurumu'nun (EAC) 2026 yılı bütçesi Perşembe günü parlamentodan onay aldı almasına ama bu geçiş, adanın enerji geleceği ve santrallerinin durumu hakkında milletvekilleri arasındaki derin görüş ayrılıklarını gün yüzüne çıkaran hararetli bir tartışmaya sahne oldu. 2,55 milyar Euro'luk harcama planı, borçlanma ve iç rezervlerle karşılanması beklenen bir açığı öngörüyor. Ancak bütçe görüşmeleri, milletvekillerinin enerji maliyetleri, çevresel etkiler ve temiz yakıtlara geçişin hızı konusundaki uzun süredir devam eden şikayetlerini dile getirdiği gergin bir zeminde ilerledi.
Tartışmaların odak noktası, Avrupa Birliği'nin yüksek emisyonları nedeniyle kapatılması yönündeki tavsiyelerine rağmen hala faaliyette olan Dhekelia santraliydi. Edek Milletvekili Marinos Sizopoulos ve Yeşil Milletvekili Haralambos Theopemptou gibi isimler, çevresel açıdan zararlı görülen bir tesise bağımlılığın devam etmesini sert dille sorguladı. Tartışma, 2013 yılından beri süregelen ve tesisi modernize etme vaatlerini içeren, 140 milyon Euro'luk üç yeni türbin alımını da kapsadı. Nihayetinde bütçe 40'a 2 gibi rahat bir çoğunlukla kabul edilse de, Bağımsız Milletvekili Alexandra Attalidou ve Kostis Efstathiou'nun temsil ettiği muhalif sesler, EAC'nin operasyonel stratejisinin belirli yönlerine yönelik sürekli itirazların altını çizdi. Attalidou, Dhekelia'nın çalışır durumda olmasını "kabul edilemez" olarak nitelendirerek, bölge halkının çevresel ve sağlık endişelerine dikkat çekti.
Dhekelia'nın ötesinde, parlamento oturumu Kıbrıs'ın enerji manzarasına yönelik daha geniş bir eleştiri platformu sundu. Doğal gaz ithalatının karmaşıklığı, verimli kullanımı için gereken altyapı ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları'nın (YEK) entegrasyonu gibi konular tartışıldı. Bazı milletvekilleri, enerji altyapısının kırılganlığını açıkça ortaya koyan 2011'deki Mari deniz üssü patlaması gibi geçmiş trajedilere atıfta bulunarak, özellikle Vasiliko LNG terminali bağlamında doğal gaz depolama ve elleçleme konusundaki geçmiş kararların akılcılığını üstü kapalı bir şekilde sorguladı.
Gelecekteki enerji güvenliğine dair hissedilen endişe elle tutulur cinstendi. Akel lideri Stefanos Stefanou, proaktif önlemler alınmazsa yaz aylarında elektrik kesintileri yaşanma olasılığıyla birlikte önümüzdeki yıllarda elektrik tedariği için "ciddi bir sorun" öngörerek uyarıda bulundu. Bu endişe, mevcut altyapının yetersizliği ve güvenilir, sürdürülebilir enerji kaynaklarını güvence altına almak için kararlı adımlar atılmamasından kaynaklanıyor gibi görünüyor. EAC'nin mali sağlığı ve adanın artan enerji taleplerini karşılama kapasitesi de bütçe gereksinimleri ve dış finansmana bağımlılığı merceğinden incelendi.
EAC'nin operasyonlarının devamı için usuli bir zorunluluk olan 2026 bütçesinin onaylanması, tartışma sırasında yüzeye çıkan temel anlaşmazlıkları çözmekten uzaktır. Milletvekilleri arasındaki pragmatik acil tedarik endişelerinden uzun vadeli çevresel zorunluluklara kadar uzanan görüşlerin çatışması, Kıbrıs için tutarlı ve ileriye dönük bir enerji politikası oluşturma konusundaki daha geniş toplumsal ve siyasi mücadeleyi yansıtıyor. Eski, kirletici teknolojilere devam eden bağımlılık, doğal gaz ve yenilenebilir enerjileri tam olarak benimsemedeki zorluklarla birleştiğinde, gerçekten sürdürülebilir ve güvenli bir enerji geleceğine giden yolun engellerle dolu olduğunu ve uzlaşma oluşturma ve stratejik yatırıma yönelik sürekli bir taahhüt gerektirdiğini gösteriyor. Özellikle Dhekelia santralinin faaliyetine devam etmesi, tartışmaları ve endişeleri körüklemeye devam edecek çözülmemiş bir sorun olarak duruyor.