Son iki yıldır küresel piyasalara yön veren yapay zeka (YZ) coşkusu, şimdi de kritik bellek çiplerindeki kıtlık tehlikesiyle karşı karşıya. Bu scarce, teknoloji devlerinden otomotiv sektörüne kadar pek çok alanı etkileme potansiyeli taşıyor ve yatırımcıların coşkulu beklentilerini, somut getiri talebine dönüştürüyor.
Krizin temelinde, YZ altyapısının devasa hesaplama gücü için vazgeçilmez olan yüksek bant genişlikli bellek ve gelişmiş DRAM'lara yönelik yoğun talep yatıyor. Veri merkezleri, bulut platformları ve karmaşık bilişim sistemleri bu bellek yoğun bileşenlere adeta doymak bilmiyor. Bu durum, tedarik zincirindeki darboğazları derinleştirerek şirketlerin kâr marjlarını baskılıyor ve gelir gecikmelerine yol açabiliyor. Belirli bellek türlerine bağımlı firmalar, artan maliyetler ve üretim aksaklıkları riskiyle şimdiden boğuşuyor.
Bu karmaşık arz-talep dengesi, son jeopolitik gelişmelerle daha da çetrefilli hale geldi. Nvidia'nın, Çin'deki belirli müşterilere en yeni H200 YZ çiplerini ihraç etme izni alması, küresel YZ yeteneklerinin yayılma hızını ve kapsamını önemli ölçüde değiştirebilir. Bu karar, Çinli geliştiriciler için önemli bir engeli kaldırsa da, yeni bir karmaşıklık katmanı ekliyor. Çinli firmalar, yıllardır donanım kısıtlamalarını ustaca aşarak, algoritmik optimizasyon, devasa veri setleri ve yüksek dağıtım ölçeğiyle YZ hizmetleri inşa ediyorlardı. H200 seviyesindeki işlem gücünün erişilebilirliği, onların geliştirme döngülerini hızlandırıp maliyetleri düşürecek ve küresel rekabeti kızıştıracak.
Finans dünyası da bu gelişen tablonun farkında. deVere Group CEO'su Nigel Green, durumu "gözümüzün önünde büyüyen potansiyel bir kâr şoku" olarak nitelendiriyor. Green, "YZ iki yıldır piyasaların motoru oldu, ancak sınırsız iyimserlik dönemi, dayanıklılığa daha keskin bir odaklanmaya yerini bırakıyor" diyor. Yatırımcıların yaklaşımı da değişiyor; YZ'nin potansiyeline yönelik genel iyimserlikten, YZ yatırımlarından doğrudan elde edilen somut kazanç kanıtlarına yönelik daha seçici bir talep öne çıkıyor.
Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft gibi YZ altyapısına büyük yatırımlar yapan teknoloji devlerinin son finansal raporları da bu ayrışmayı gözler önüne seriyor. Bazıları harcamalarını hızla gelire dönüştürürken, diğerleri daha uzun vadeli vaatlerde bulunuyor. Bu durum, yatırımcıları YZ çabalarını etkili bir şekilde paraya çevirebilecek firmaları titizlikle incelemeye zorluyor.
Otomotiv sektörü, özellikle de elektrikli araç pazarı, bellek kıtlığına karşı oldukça savunmasız. Bu araçlar, sürücü destek sistemleri ve eğlence platformları için gelişmiş yarı iletkenlere ve bellek çiplerine büyük ölçüde bağımlı. Uzun süreli bir kıtlık, teslimat hedeflerini tehlikeye atabilir ve gelir revizyonlarına yol açabilir.
Piyasa bu çok yönlü zorluklarla boğuşurken, önümüzdeki haftalar, özellikle Nvidia'nın gelecek kazanç raporu, kritik bir dönemeç olacak. Bu raporlar, tedarik kısıtlamalarının anlık etkileri ve şirket stratejilerinin etkinliği hakkında önemli ipuçları sunacak. Bu göstergelerin performansı, 2026'ya kadar piyasanın genel seyrini belirleyecek.