**LEFKOŞA, KIBRIS** – Avrupa Birliği'nin sera gazı emisyonlarını azaltma çabalarında dikkat çekici bir başarıya imza atan Kıbrıs, bu alanda bir nevi vitrin ülke konumuna yükseldi. Eurostat'ın 2025 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin verileri, ada ülkesinin emisyonları önemli ölçüde düşürerek birçok AB üyesini geride bıraktığını ve bunu yaparken ekonomik istikrarı da elden bırakmadığını ortaya koyuyor.
Son rakamlar, Kıbrıs'ın bir önceki çeyreğe kıyasla sera gazı çıktısında tahmini olarak yüzde 5.2'lik bir azalma kaydettiğini gösteriyor. Bu etkileyici performans, onu Estonya'nın yüzde 17.4 ve Slovenya'nın yüzde 5.7'lik düşüşlerinin ardından üçüncü sıraya yerleştiriyor. Bu başarının altını çizen en önemli nokta ise, Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'nın (GSYH) ya genişlediği ya da sabit kaldığı bir dönemde elde edilmiş olması. Bu durum, bloğun daha geniş iklim stratejisinin kilit hedeflerinden biri olan ekonomik faaliyet ile çevresel etki arasındaki bağın koparılması yönündeki çabalarıyla örtüşüyor.
Avrupa Birliği'nin geneline bakıldığında tablo daha karışıktı. 2025'in üçüncü çeyreğinde mevsimsellikten arındırılmış toplam sera gazı emisyonlarının, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1.1'lik marjinal bir artışla 828 milyon ton CO2 eşdeğeri olduğu tahmin ediliyor. Bu artış, aynı dönemde AB GSYH'sindeki yüzde 0.4'lük büyüme ile aynı zamana denk geldi. Bu genel artışa sektörel katkıları incelediğimizde, emisyonlardaki en belirgin artışların hane halklarında yüzde 3.6'lık bir sıçrama ve imalat sektöründe yüzde 1.4'lük bir yükselişle gözlemlendiği görülüyor. Buna karşılık, enerji sektörü, özellikle elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme tedariki, AB genelinde emisyonlarda yüzde 0.8'lik bir düşüş kaydeden tek alan oldu.
2024'ün üçüncü çeyreğiyle karşılaştırıldığında, AB'nin sera gazı emisyonları sabit kalırken, GSYH'si yüzde 1.6'lık daha önemli bir büyüme kaydetti. Bu yıl bazındaki karşılaştırma, AB'nin iklim hedeflerinde karşılaştığı zorluğu daha da vurguluyor. Eurostat raporu, AB ülkelerinin çoğunluğunun (tam olarak 17'sinin) 2025'in ikinci ve üçüncü çeyrekleri arasında mevsimsellikten arındırılmış sera gazı emisyonlarında bir artış yaşadığını belirtiyor. Buna karşılık, on ülke bir düşüş sağlamayı başardı. Kritik olarak, bu on ülke arasında sadece Litvanya GSYH'sinde eş zamanlı bir düşüş yaşadı. Kıbrıs dahil olmak üzere kalan dokuz ülke, ekonomik çıktısını sürdürürken veya geliştirirken emisyonları azaltarak çevreye duyarlı ekonomik kalkınma potansiyelini gösterdi.
Kıbrıs'ın güçlü performansının etkileri çok yönlüdür. Ekonomik büyümeyi tehlikeye atmadan önemli emisyon azaltımları sağlama yeteneği, benzer zorluklarla boğuşan diğer üye devletler için ikna edici bir vaka çalışması sunuyor. Bu, hedefe yönelik politikaların ve sürdürülebilir uygulamalara yapılan yatırımların hem çevresel hem de ekonomik cephelerde olumlu sonuçlar verebileceğini düşündürüyor. AB, yeşil dönüşümün karmaşıklığı içinde yol almaya devam ederken, Kıbrıs'ın örneği, daha yeşil bir ekonomiye giden yolun sadece ulaşılabilir olmakla kalmayıp, aynı zamanda ulusal başarının bir itici gücü de olabileceğine dair teşvik edici bir gösterge olarak hizmet ediyor. Adanın proaktif yaklaşımı, Birliğin iddialı iklim hedeflerine anlamlı bir katkıda bulunma taahhüdünü vurguluyor.