**Lefkoşa, Kıbrıs** – Avrupa Birliği'nin tütün ürünlerine yönelik planladığı yüksek vergi artışı, Kıbrıs'taki büfe ve kiosk sahiplerinin tepkisini çekti. Sektör temsilcileri, bu adımın ekonomik dengeleri bozacağını, istihdamı azaltacağını ve en kötüsü de karaborsayı adeta şahlandıracağını savunuyor. Sağlık harcamalarını azaltma ve sigara kullanımını düşürme hedefiyle yola çıkan AB'nin bu "hırsı", yerel esnafın gözünde "hesapsız bir yük" olarak görülüyor.
Kıbrıs Ticaret Odası'na bağlı, kalıcı hizmet veren dükkanlar derneği (Sykade), AB'nin tütün vergilerini artırma yönündeki "iddialı" planlarına karşı ciddi endişelerini dile getirdi. AB'nin hedefi, 2040 yılına kadar sigara kullanımını yüzde 5'in altına çekmek. Bu sayede yılda yaklaşık 6 milyar Euro'luk sağlık harcamasından tasarruf edileceği öngörülüyor. Ancak Sykade'ye göre, bu tür "sert mali önlemler" Kıbrıs'ın kendine özgü ekonomik gerçeklerini göz ardı ediyor.
Sektör yetkilileri, son zamlarla birlikte bir paket sigaranın fiyatının mevcut 4.50-5.00 Euro'dan 7.00-7.50 Euro'ya fırlayabileceği uyarısında bulunuyor. Sarma tütünün fiyatı ise 7.00 Euro'dan 13.00 Euro'ya kadar çıkabilir. Daha da dikkat çekici olanı, AB'nin ilk kez elektronik sigara, ısıtılmış tütün ve nikotin poşetlerini de vergi kapsamına alacak olması. Bu durum, bu yeni nesil ürünlerin fiyatlarını adeta ikiye katlayacak.
Sykade, bu "fahiş" fiyat artışlarının yasal tütün pazarını baltalayacağını ve kaçakçılığı körükleyeceği konusunda hemfikir. Dernek yetkilisi, "Her vergi artışı kaçınılmaz olarak gelir kaybı, işsizlik ve devlet gelirlerinde düşüş anlamına gelir," diyerek temel argümanlarını vurguluyor. Zaten adanın kuzeyinden gelen kaçak sigara ve sarma tütünün tüketimdeki payının yüksek olduğuna dikkat çekiliyor. Bu yasadışı ticaretin devlete yıllık maliyetinin 50 milyon Euro'yu aştığı tahmin ediliyor. Kiosk sahipleri ise planlanan vergi artışlarının bu sorunu "katlayarak" büyüteceğinden korkuyor.
"Bu sadece paketin üzerindeki bir rakam değil," diyen Sykade temsilcisi, "Bu tür bir artış, özellikle işgal altındaki bölgelerden gelen yasadışı sigaralara yönelimi artırabilir, hem tüketicilere hem de yasal pazara zarar verir." Dernek, AB'nin hedeflerine ulaşmak için daha sıkı cezalar ve gümrük kontrollerinin modernleştirilmesi gibi alternatif stratejiler öneriyor. Hatta planlanan vergi artışlarından muaf tutulma talebinde bulunuyorlar.
Sektördeki artan endişelerin ardından Sykade, bu hafta Maliye Bakanı ile bir araya gelerek endişelerini doğrudan iletecek. Gümrük dairesiyle de temas halinde olan dernek, bu görüşmelerde AB'nin halk sağlığı hedefleri ile yasal işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliği arasında bir denge kurulmasını umuyor. Vergi artışları yerine daha etkili denetimlerle devlet gelirlerinin artırılması da masada olacak konular arasında. Bu görüşmelerin Kıbrıs'taki tütün satışları ve tüketiminin geleceğini şekillendireceği belirtiliyor.