**Lefkoşa** – Ada ülkesi Kıbrıs, uluslararası finans dünyasında önemli bir prestij kazandı. Kredi derecelendirme kuruluşu Scope Ratings'in uzun vadeli egemen kredi notunu yükseltmesi, ülkenin 2025 sonlarına ve ötesine uzanan sağlam ekonomik performansı ve ihtiyatlı mali yönetiminin bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Bu olumlu gelişme, Kıbrıs'ın Ukrayna'ya yönelik AB destekli kredi paketine katkıda bulunma taahhüdüyle aynı döneme denk gelmesi de dikkat çekici.
Maliye Bakanı Makis Keravnos tarafından "bir önemli yükseliş daha" olarak nitelendirilen bu not artışı, bir dizi olumlu ekonomik göstergeyle destekleniyor. Bu göstergelerin başında gelen, kamu borcunun dramatik bir şekilde azalması. 2020'de GSYİH'nin yüzde 113,6'sı gibi yüksek bir seviyeden, 2025'te sadece yüzde 55,4'e düşmesi beklenen borcun, 2030'a kadar yüzde 40'ın altına inmesi öngörülüyor. Bu mali konsolidasyon, sürdürülebilir bütçe fazlalıklarıyla da destekleniyor; 2025 için GSYİH'nin yaklaşık yüzde 3,3'ü olarak tahmin edilen fazlanın, on yıl boyunca güçlü kalması bekleniyor. Ayrıca, Kıbrıs bankacılık sektörü dikkate değer bir dayanıklılık göstererek, takipteki krediler Ekim 2025'e kadar yüzde 4,2'ye gerilerken, işsizlik oranları sağlıklı bir seviye olan yüzde 4,3'e ulaştı. Enflasyon ise kayda değer bir şekilde kontrol altında tutularak, sadece yüzde 0,8 seviyesinde seyrediyor.
Bu olumlu ekonomik koşullar, Kıbrıs'ın iç finansal mimarisini güçlendirmekle kalmayıp, Avrupa Birliği'nin daha geniş ekonomik girişimleri içinde daha belirgin bir rol oynamasını da sağlıyor. Ukrayna'yı desteklemek üzere tasarlanan önemli bir AB kredi paketine katılan 24 üye devletten biri olarak Kıbrıs, bu tesisin yıllık faiz ödemelerine katkıda bulunacak. 2026 yılı için payı 4,4 milyon Avro olarak tahmin ediliyor. Ancak bu taahhüt, acil mali baskıyı en aza indirecek şekilde yapılandırılmış durumda. 2026 için 2,2 milyon Avroluk ilk katkı, 2021-2027 AB bütçe çerçevesi içindeki mevcut bütçe alanından karşılanacak, böylece o yıl için yeni bir ulusal fon ihtiyacı doğması engellenecek. Gelecekteki katkıların sonraki AB bütçe döngülerine entegre edilmesi bekleniyor ve Birleşik Krallık'ın bloğa yeniden katılması durumunda Kıbrıs'ın katkı payının azalma potansiyeli de mevcut.
Ukrayna'ya verilecek önemli AB kredisinin finansmanı, Avrupa Birliği'nin kendisi tarafından piyasa mekanizmaları aracılığıyla sağlanacak. Bu finansal düzenlemenin kritik bir unsuru, Rusya'dan tazminat alabilmesi durumunda Ukrayna tarafından yapılacak nihai geri ödeme. Aralık 2025'teki AB Konseyi Sonuçları, "Kredi, Ukrayna tarafından yalnızca tazminat aldıktan sonra geri ödenecektir" şeklinde teyit ediyor. Ukrayna bu konuda başarılı olamazsa, anapara ve faiz yükü katılımcı AB üye devletlerine düşecek. Potansiyel bir güvence olarak, yaklaşık 210 milyar Avro olduğu tahmin edilen dondurulmuş Rus varlıkları, bu kredi tesisi için bir yedek akçe olarak belirlenmiş durumda.
Kredi notundaki artış, Kıbrıs'ın mahir ekonomik yönetiminin güçlü bir kanıtı olup, uluslararası arenadaki finansal dayanıklılığını artırıyor. Bankacılık sektörünün güçlenmesi, vergi mükellefleri için potansiyel riskleri azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda kredi verme ve yatırım kapasitesini de güçlendiriyor. Kamu maliyesinin dikkate değer bir güç ve istikrar sergilemesiyle Kıbrıs, Avrupa Birliği içindeki daha mali açıdan sağlam ülkeler arasındaki konumunu pekiştirmeye devam ediyor. Ukrayna kredisine olan bağlılık Kıbrıs için mütevazı bir finansal yük anlamına gelse de, etkileri büyük ölçüde mevcut AB bütçe düzenlemeleriyle hafifletiliyor. Bununla birlikte, Rusya'dan tazminatın gerçekleşmemesi durumunda üye devletler için genel uzun vadeli finansal sonuçlar, gelişen jeopolitik ve ekonomik manzara içinde dikkatle değerlendirilmesi gereken hususlar arasında yer alıyor.