Eski ABD Başkanı Donald Trump, diplomatik arenada tansiyonu yükselten açıklamalarıyla dikkatleri üzerine çekti. ABD ile Kanada arasındaki hayati önem taşıyan yeni uluslararası köprünün açılışını engellemekle tehdit eden Trump, aynı zamanda İran'a yönelik de sert uyarılarda bulundu. "Gordie Howe Uluslararası Köprüsü" olarak bilinen ve Windsor (Ontario) ile Detroit (Michigan) arasında milyarlarca dolarlık bir altyapı yatırımıyla inşa edilen köprü, Trump'ın Kanada'dan "Fairness and Respect" (Adalet ve Saygı) talepleri nedeniyle krizin ortasında kaldı.
Trump'ın köprüyle ilgili itirazlarının temelinde, ABD'nin yeterince tazmin edilmediği ve geçiş üzerinde yeterli yetkiye sahip olmadığı iddiası yatıyor. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD'nin "tam tazminat" alana ve hak ettiği saygı gösterilene kadar köprünün kullanılamaz durumda kalacağını belirtti. Ortaya attığı, Kanada ile Çin arasındaki artan ticaretin Kanada'da buz hokeyinin ortadan kalkmasına ve Stanley Kupası'nın sona ermesine yol açabileceği yönündeki iddiaları ise şaşkınlık ve inanmazlıkla karşılandı.
Kanadalı yetkililer ise bu iddialara hızla yanıt verdi. Başbakan Mark Carney, köprünün inşaat maliyetlerinin büyük kısmını Kanada'nın üstlendiğini ve sahipliğin Kanada hükümeti ile Michigan eyaleti arasında ortak bir sorumluluk olduğunu vurguladı. Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt de Trump'ın duruşunu doğrularken, Kanada'nın köprünün her iki yakasında da arazi sahibi olmasının "kabul edilemez" bir dengesizlik olduğunu belirterek, en az yüzde elli ABD hissesi ve ortak yönetim çağrısında bulundu. Yakın zamanda ABD İç Güvenlik Bakanlığı tarafından giriş kapısı olarak belirlenen köprünün statüsü, Trump'ın müdahalesiyle tehlikeye girmiş görünüyor.
Trump'ın bu çıkışının ardında, Kanada'nın ABD ile tarihsel olarak adaletsiz ticaret uygulamaları yürüttüğüne dair uzun süredir devam eden inancının yattığı düşünülüyor. Ayrıca, Başbakan Carney tarafından müzakere edildiği bildirilen ve Trump'ın Kanada ithalatına uyguladığı gümrük vergilerinin ardından ortaya çıkan Kanada ile Çin arasındaki gelişen ticaret ilişkisinden de duyduğu memnuniyetsizliği dile getirdi. Köprüde "ABD içeriğinin" eksik olduğu iddiası ise Kanada makamlarınca reddedildi; inşaat sürecinde önemli Amerikan malzemeleri ve iş gücünün kullanıldığı belirtildi.
Paralel olarak, Trump'ın İran hakkındaki açıklamaları, ABD politikasının sertleştiğini gösteriyor. Eski başkan, diplomatik girişimlerin sonuç vermemesi halinde ABD'nin "çok sert" adımlar atmak zorunda kalacağını ve bölgeye ikinci bir uçak gemisi göndermeyi dahi düşündüğünü belirtti. Bu durum, Tahran üzerindeki baskının arttığının ve özellikle nükleer emelleri ile iç baskı politikalarına yönelik bir sinyal olarak algılanıyor.
Bu açıklamalardan kaynaklanan sonuçlar önemli. Trump'ın köprünün işleyişini engelleme tehdidi, kilit bir müttefikle önemli bir diplomatik çatlağa yol açarak ikili altyapı projelerinin ve ABD-Kanada ilişkilerinin istikrarına dair endişeleri artırdı. Eş zamanlı olarak, İran'a yönelik kullandığı kaba dil, bölgesel gerilimleri tırmandırıyor ve istikrarsız Ortadoğu'da daha çatışmacı bir ABD duruşunu işaret ediyor. Önümüzdeki haftalar, bu tehditlerin somut politika değişikliklerine ne ölçüde dönüşeceğini gösterecektir.