**Lefkoşa, Kıbrıs –** Adanın önde gelen isimlerinden, ancak kimliği gizli tutulan bir iş adamının gerçekleştirdiği önemli bir gayrimenkul satışı, Kıbrıs Denetim Ofisi'nin radarına takıldı. Ofis, satış fiyatındaki olağanüstü indirimi ve Vergi Dairesi'nin bu duruma kayıtsızlığını sorguluyor. Haftanın başında yayımlanan rapor, altı ay gibi kısa bir sürede milyonlarca Euro'luk bir fiyat düşüşünü gözler önüne sererek, vergi kaçakçılığı ve kamu gelirlerinin aşınması endişelerini beraberinde getiriyor.
İddialara göre, söz konusu gayrimenkul ilk olarak Aralık 2015'te 19.35 milyon Euro'luk bir anlaşmayla satılacaktı. Ancak bu anlaşma iptal edilip, Haziran 2016'da çok daha düşük bir meblağ olan 10.85 milyon Euro'ya yeni bir sözleşme yapıldı. Bu durum, ilk değerlemenin yaklaşık %44'lük bir kısmına denk gelen dudak uçuklatıcı bir düşüş anlamına geliyor. Denetim Ofisi'nin incelemeleri, bu ani fiyat çöküşünün altının yeterince doldurulamadığını ortaya koydu. Varlığın piyasa değerindeki bu azalmayı haklı çıkaracak bağımsız bir değerleme yapılmadığı gibi, ani piyasa dalgalanmaları veya iddia edilen değer kaybına ilişkin hiçbir açıklama sunulmamış.
Denetim Ofisi'nin raporu, Vergi Dairesi'nin söz konusu işlemi gerçekleştiği sırada derinlemesine incelememesinden duyulan büyük hayal kırıklığını dile getiriyor. Müfettişler, ilgili şirketlerin vergi dosyalarında bu denli büyük bir fiyat indirimi gerekçesini açıklayacak herhangi bir bilgi bulamadı. Revize edilen sözleşmenin yapısı, satıcıların belirgin bir karşılık olmaksızın ciddi bir meblağdan feragat ettiğini gösteriyor ki bu durum, mali otoritelerin daha yakından ilgilenmesi gereken bir gelişmeydi.
Bu ihmalin sonuçları çok yönlü. Satıcı taraf, düşük satış fiyatı nedeniyle gayrimenkulün değerinde 7.74 milyon Euro'luk kaydedilen bir zararla, 2016 mali yılı için vergiye tabi kurumsal kârlarından 4.45 milyon Euro'luk bir düşüş yapabildi. Bu da, hükümetin hem kurumsal kârlardan hem de muhtemelen ilk, daha yüksek satış fiyatı üzerinden tahsil edilecek Katma Değer Vergisi'nden (KDV) önemli vergi gelirlerinden mahrum kalmış olabileceği anlamına geliyor. Denetim Ofisi'nin bulguları, piyasa gerçeklerinden bu denli uzaklaşan ve yeterli gerekçesi olmayan bir satış fiyatının kabul edilmesinin bir kusur teşkil ettiğini ve vergi sisteminin bütünlüğünü zedelediğini ima ediyor.
Bu emlak satışının etrafındaki şeffaflık ve özen eksikliği, Kıbrıs'taki büyük ölçekli ticari işlemleri düzenleyen çerçeveye gölge düşürdü. Denetim Ofisi'nin raporu, kamu maliyesini korumak ve tüm kuruluşlardan adil vergi katkısı sağlamak için mali otoritelerin sağlam bir denetim ve proaktif soruşturma yürütmesinin zorunluluğunu acı bir şekilde hatırlatıyor. Bu özel davanın yankıları, benzer anlaşmaların daha sıkı incelenmesi ve mali usulsüzlükleri tespit edip önlemeye yönelik mevcut prosedürlerin yeniden değerlendirilmesi çağrılarını beraberinde getirecektir.