**PORT-AU-PRINCE, HAITI** – Haiti, uzun süredir devam eden siyasi ve güvenlik krizine bir nebze olsun çözüm bulma umuduyla, ülkede kritik bir yetki devrine sahne oldu. Geçici Cumhurbaşkanlığı Konseyi, dün itibarıyla yürüttüğü icra yetkisini Başbakan Alix Didier Fils-Aime'ye devretti. Bu gelişme, 54 yaşındaki iş insanının ülkenin yürütme fonksiyonlarının tek sahibi olması anlamına geliyor ve ABD'nin güçlü desteğiyle dikkat çekiyor.
2021'de Cumhurbaşkanı Jovenel Moise'nin suikastının ardından, 2024'ün başlarında kurulan Konsey, başkent Port-au-Prince'in büyük bir bölümünü felç eden artan çete şiddetiyle mücadele etmekte zorlanıyordu. Silahlı grupların şehrin yüzde 90'ına kadarını kontrol ettiği tahmin ediliyor. Güvenlik önlemlerinin en üst düzeyde tutulduğu bir ortamda gerçekleşen bu güç devri, Haiti liderliğinin kontrolü yeniden sağlamaya yönelik çabalarının ne denli çetin bir zeminde ilerlediğini gözler önüne seriyor. Konsey'in görevdeki Başkanı Laurent Saint-Cyr, Başbakan Fils-Aime'nin üstlendiği sorumluluğun ağırlığına vurgu yaparak, "Sayın Başbakan, bu tarihi anda, ülke için üstlendiğiniz sorumluluğun derinliğini tarttığınızı biliyorum" dedi.
Bu geçiş süreci, ABD'den gelen yoğun diplomatik baskının ardından yaşandı. Washington yönetimi, Başbakan Fils-Aime'nin liderliğini açıkça desteklediğini belirtti. ABD, onun görev süresinin "terörist çetelerle" mücadelede ve ada ülkesinde istikrarı yeniden tesis etme çabalarında hayati önem taşıdığını vurguladı. Bu desteğin somut göstergelerinden biri, Ocak ayı sonunda Washington'ın dört Konsey üyesi ve bir kabine bakanının vizesini iptal etmesiydi. Dahası, ABD yakın zamanda bölgedeki varlığını güçlendirerek, Konsey'in dağılmasından sadece birkaç gün önce, Port-au-Prince açıklarına bir savaş gemisi ve iki sahil güvenlik gemisi konuşlandırdı.
Konsey'in kendi içinde, kendi feshedilmesinden önce Başbakan Fils-Aime'yi saf dışı bırakma girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması, iç bölünmeleri ve ABD'nin aşmak istediği strateji farklılıklarını ortaya koyuyor. Başbakan'ı görevden alma girişiminin ardındaki spesifik motivasyonlar henüz açıklanmadı ve bu durum, ülkenin çalkantılı siyasi manzarasına bir katman daha ekliyor.
İcra gücü artık tamamen Başbakan Fils-Aime'nin elinde olduğuna göre, en acil ve zorlu görevi, on yıldaki ilk genel seçimleri organize etmek olacak. Bu görev, ülkeyi yıllardır etkisi altına almış güçlü çeteleri dağıtma acil ihtiyacı ve her yerde hissedilen güvensizlik nedeniyle daha da karmaşıklaşıyor. ABD destekli bir ismin yürütme gücünün başında olması, uluslararası aktörlerin Haiti yönetimiyle nasıl bir etkileşim kurduğuna dair stratejik bir kaymayı işaret ediyor; ülkenin derin köklü sorunlarıyla yüzleşmek için daha tekil ve görünüşte daha kararlı bir liderlik önceliklendiriliyor. Önümüzdeki aylar, bu güç konsolidasyonunun demokratik normalliğe doğru somut ilerlemelere ve ülkeyi kasıp kavuran yaygın şiddetin azalmasına dönüşüp dönüşemeyeceğini belirlemede kritik rol oynayacak.