**BRÜKSEL** – Avrupa Birliği'nin geleceğine dair "iki kademeli" bir yapılanma tartışmaları alevlenirken, Kıbrıs adası, Birlik'in kalbinde yer alma ve entegrasyonu derinleştirme konusundaki kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi. Almanya ve Fransa gibi lokomotif ülkelerin daha çevik, çekirdek bir grup ülkeyle politika belirleme yönündeki eğilimlerine karşın, Lefkoşa her zaman olduğu gibi, kenarda durmak yerine Birlik'in merkezi mekanizmalarının ayrılmaz bir parçası olmayı hedefliyor.
Çok katmanlı bir Avrupa fikri, Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Polonya ve İspanya gibi önde gelen AB ekonomilerinin dışişleri bakanlarının katıldığı video konferansla yeniden gündeme oturdu. Alman Maliye Bakanı Lars Klingbeil'in "artık iki hızlı bir Avrupa zamanı geldi" sözleri, belirli bir ülkenin "sürücü" rolünü üstlenerek rekabetçilik ve savunma gibi kritik alanlarda inisiyatif alacağı bir vizyonu ortaya koydu. Bu altı ülke, Çarşamba günkü toplantılarında, diğer üye devletlerin de zamanla bu hızlandırılmış entegrasyon çabalarına katılabileceği anlayışıyla ilerleme niyetlerini belli etti.
Bu gelişen tabloya yanıt veren Kıbrıs, Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Theodoros Gotsis aracılığıyla stratejik bir öncelik belirledi. Gotsis'in "Amacımız mümkün olduğunca içeride olmak," şeklindeki açıklaması, ada ülkesinin bakış açısını net bir şekilde ortaya koyuyor. "Geleceğimizi her yönüyle Avrupa'nın içinde görüyoruz." Bu duygu sadece lafta kalmıyor; Kıbrıs, özellikle AB'nin iç sınırları içinde sorunsuz hareketin önemli bir adımı olan Schengen bölgesine tam üyeliği hedefleyerek entegrasyon çabalarını aktif olarak güçlendiriyor.
"İki kademeli" konseptin arkasındaki itici güç, mevcut 27 üyeli Birlik'teki, özellikle de kritik politika kararlarında oybirliği gerekliliğinden kaynaklanan bir atalet algısı. Konsensüsü sağlamak için tasarlanmış olsa da, bu oybirliği ilkesi giderek bazıları tarafından bloğun değişken jeopolitik ortama etkili bir şekilde yanıt vermesini engelleyen bir darboğaz olarak görülüyor. Macaristan gibi bazı üye devletlerin, Başbakan Viktor Orbán önderliğinde, Donald Trump ve Vladimir Putin gibi isimlerle olan yakınlığı eleştirilere neden olan tutumları, benzer düşünen ülkeler arasında daha akıcı bir karar alma süreci argümanını besliyor.
Altı önde gelen ekonominin bakanları, hızlandırılmış entegrasyonları için iddialı bir gündem belirlemiş durumda ve gelecekteki görüşmelerin Avro Bölgesi'nin güçlendirilmesi, askeri yeteneklerin uyumlaştırılması ve sağlam bir "sermaye piyasaları birliği" kurulmasına odaklanması bekleniyor. Bunlar, Kıbrıs'ın gözlemci değil, tam katılımcı olmak istediği alanlardır. Adanın stratejik konumu ve hem Avrupa hem de daha geniş Akdeniz bölgesiyle olan ekonomik bağları, onu Avrupa savunması ve ekonomik dayanıklılığının artırılmasına potansiyel olarak değerli bir katkı sağlayan bir konuma yerleştiriyor.
"İki kademeli" bir Avrupa olasılığı yeni bir durum değil; on yıllardır AB söyleminde tekrarlanan bir tema olmuştur. Ancak, artan uluslararası gerilimler ve ekonomik belirsizliklerle damgalanan mevcut jeopolitik iklim, bu tartışmalara yeni bir aciliyet kazandırmıştır. Kıbrıs için zorluk, entegrasyon konusundaki proaktif duruşunun, onu temel karar alma süreçlerinden izole etmemesini sağlamaktır. Lefkoşa, Schengen'e olan bağlılığını ikiye katlayarak ve derin entegrasyon için net bir arzu dile getirerek, ortaya çıkabilecek yapısal konfigürasyonlardan bağımsız olarak Avrupa projesinin aktif ve ilgili bir üyesi olarak kalma niyetini sinyal ediyor. Önümüzdeki aylar, Kıbrıs'ın bu gelişen AB mimarisinde başarılı bir şekilde yol alıp alamayacağını ve kıtanın kalbindeki arzu ettiği konumu güvence altına alıp alamayacağını belirlemede kritik öneme sahip olacaktır.