ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın nükleer programına yönelik sert tutumu, Washington'ın Tahran'a yönelik diplomatik yaklaşımında belirgin bir "şahinleşme" eğilimi olduğunu gösteriyor. Trump'ın müzakereler için "zamanın daraldığı" yönündeki açıklaması, Amerikan politikasında olası bir sertleşmenin habercisi. Bu söylem, Basra Körfezi'ndeki ABD askeri varlığında kaydedilen önemli bir artışla paralel gidiyor. İranlı yetkililer ise bu duruma karşı sert bir yanıt vererek, silahlı kuvvetlerinin herhangi bir saldırganlığa karşı tam hazırlıklı olduğunu belirtiyor.
İran'daki iç karışıklıklar da bu hassas durumu daha karmaşık hale getiriyor. Ekonomik zorluklar ve mevcut yönetime duyulan güven krizinin körüklediği bildirilen geniş çaplı hükümet karşıtı protestolar, İran güvenlik güçleri tarafından sert bir şekilde bastırıldı. ABD merkezli HRANA ve Norveç merkezli Iran Human Rights gibi insan hakları örgütleri, ölü sayısının yüksekliğine dair ciddi endişelerini dile getiriyor. Yaralı göstericilerin tutuklanmaktan kaçınmak için resmi sağlık kuruluşlarından uzak durarak gizlice tedavi görmesi, iç baskının ciddiyetini gözler önüne seriyor.
Bu artan jeopolitik gerilim ortamında, ABD ordusu Orta Doğu'ya önemli bir deniz gücü konuşlandırmaya başladı. Analistler, bu güç gösterisini İran'a yönelik net bir mesaj olarak değerlendirirken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, ülkesinin askeri gücünün karadan veya denizden gelebilecek her türlü düşmanca eyleme "derhal ve güçlü bir şekilde" tepki vermeye hazır olduğunu belirtti. Her iki taraftaki bu belirgin hazırlık hali, istenmeyen bir tırmanma ihtimalini akıllara getirerek küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açıyor.
Bu jeopolitik manevralar, küresel petrol piyasasındaki önemli aksaklıkların gölgesinde yaşanıyor. ABD'nin aynı zamanda Venezuela petrol kaynakları üzerindeki kontrolünü güvence altına alması, Orta Doğu'daki genel istikrarsızlıkla birleşince, OPEC+ grubunu petrol arzı konusunda temkinli bir duruş sergilemeye itti. 2025 sonuna kadar petrol talebinde artış beklentilerine rağmen, mevcut piyasa dinamikleri aşırı arz ile karakterize ediliyor ve fiyatlar bu jeopolitik kritik noktalar ile ABD'nin politika kararlarından önemli ölçüde etkileniyor. Bu durumun, daha yüksek fiyat noktalarına alışkın ABD'li üreticiler üzerinde baskı oluşturduğu bildiriliyor.
Uluslararası ilişkilere bir karmaşıklık katmanı daha ekleyen Trump yönetimi, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda, Finlandiya ve İngiltere gibi bazı Avrupa ülkelerinden ithal edilecek ürünlere ek gümrük vergileri uygulama tehdidinde bulundu. Şubat ayı başlarında yapılması planlanan bu manevra, küresel işbirliğinin her zamankinden daha hayati olduğu bir dönemde transatlantik ticaret anlaşmazlıklarını daha da kötüleştirme riski taşıyor. Bu olayların bir araya gelmesi; tırmanan ABD-İran gerilimleri, İran'daki iç baskı ve daha fazla ticaret savaşı tehdidi; kaynak kıtlığı ve giderek daha iddialı devlet davranışlarıyla boğuşan bir dünyayı tasvir ediyor ve bu durum, artan belirsizlik ve dalgalanma dönemine yol açabilir.