**LEFKOŞA** – Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik umutlar, derinleşen bir çıkmazı gözler önüne seren üçlü bir toplantının ardından büyük ölçüde sönmüştü. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, gelişmelerden derin endişe duyduğunu belirtti. Diyalog sürecini kolaylaştırmakla görevlendirilen BM temsilcisi Maria Angela Holguin ise, taraflar arası ilişkileri iyileştirmeyi amaçlayan güven artırıcı önlemlerde (GAP) somut ilerleme sağlanana kadar daha geniş kapsamlı BM toplantılarının düzenlenmeyeceğini net bir dille ifade etti.
Nikosia Havalimanı yakınlarındaki BM Özel Temsilciliği konutunda gerçekleştirilen son görüşmeler, beklenen ivmeyi yakalayamadı. Rum lider Nikos Hristodulidis, müzakereleri canlandırmak ve GAP'ları hayata geçirmek için beş maddelik bir girişim sundu. Bu öneri, baş müzakereciler Menelaos Menelaou ve Mehmet Dana'nın iki hafta içinde bir araya gelerek kapsamlı görüşmelerin nasıl yeniden başlayacağına dair bir yol haritası çizmesi çağrısını içeriyordu. Hristodulidis ayrıca, tek taraflı olarak Kıbrıslı Türk toplumu yararına olacak ek önlemleri uygulama niyetini de dile getirdi.
Ancak çıkmazın temelinde, bu kritik adımların hangi sırayla atılacağı konusundaki görüş ayrılığı yatıyor. Kıbrıslı Türk liderliği adına konuşan Tufan Erhurman, adanın yeniden birleşmesi müzakerelerinin resmi olarak yeniden başlamasından önce güven artırıcı faaliyetlerin gelmesi gerektiğini savunuyor. Buna karşılık, Rum tarafı, daha geniş bir toplantıda müzakerelerin nasıl yeniden başlatılacağına dair metodoloji üzerinde anlaşılmasını ve ardından yeni sınır kapılarının açılması gibi teorik olarak uzlaşılmış ancak pratikte engellenmiş GAP'ların hayata geçirilmesini tercih ediyor gibi görünüyor. Bu görüş farkı, basit görünen konuların bile çözülemez hale gelmesiyle bir duraksamaya yol açtı.
BM Genel Sekreteri Guterres, Çarşamba akşamı yaptığı açıklamada, ilerleme kaydedilmemesinden duyduğu derin kaygıyı dile getirdi. GAP'ların her iki toplumun günlük yaşamlarını gerçekten iyileştirmesinin zorunluluğunu vurguladı. Temsilcisine açık bir talimat veren Guterres, geçen yıldan beri ertelenen daha geniş çaplı BM toplantılarının, GAP'larda somut iyileşmeler görülmedikçe süresiz olarak erteleneceğini belirtti. Holguin de bu görüşü yineleyerek, daha büyük ölçekli görüşmelerin düşünülebilmesi için öncelikle bu önlemlerde sonuç alınması gerektiği yönündeki mevcut odağı vurguladı.
Türk kamu yayın kuruluşu TRT'nin de yer verdiği görüşmeler, ileriki yola ilişkin farklı bakış açılarını ortaya koyuyor. Holguin, yavaş ilerlemeyi kabul etmekle birlikte, diyaloğun devam ettiğini ve hellim peyniri sertifikasyonu ile yol altyapısı gibi belirli konularda ilerleme beklendiğini belirtti. Ancak gözlemciler arasındaki genel kanı, derinleşen bir durgunluk yönünde. Temel noktaların bile çözülememesi, sürecin potansiyel olarak sonuçsuz bir çaba olduğu algısını pekiştiriyor. Aralık 2025'e tarihlenen ve sınır kapılarıyla ilgili Temmuz ayında yapılabilecek genişletilmiş bir konferansa atıfta bulunan ortak bildiri, mevcut zorluklar karşısında uzak bir ihtimal gibi görünüyor. Mevcut çıkmaz, adanın bölünmüşlüğünü ve halkının çektiği acıları uzatabilecek önemli bir gerilemeyi işaret ediyor.