**Tahran, İran** – İran, derinleşen ekonomik krizin pençesinde kıvranırken, sokakları şiddetli bir baskının sahnesine dönüştü. Güvenlik güçleri, göstericilere karşı gerçek mermi ve saçma kullanıyor. En az üç haftadır ülkeyi saran yaygın internet kesintisi, muhalefeti susturarak artan huzursuzluğun boyutlarını gizliyor. Görgü tanıklarının anlatımları ise mahallelerin aktif çatışma alanlarını andırdığına işaret ediyor.
İran riyalinin baş döndürücü çöküşüne karşı yükselen öfkenin fitilini ateşlediği mevcut protesto dalgası, toplumun her kesiminden insanı sokaklara döktü. Ancak hükümetin tepkisi giderek artan bir vahşetle karakterize edildi. Kalabalıkları dağıtmak için başlangıçta kullanılan göz yaşartıcı gaz, yerini saçma taneleri ve en endişe verici biçimde gerçek mermilere bıraktı. Bu önlemler, yaralıların tıbbi tesislerin yetersiz kaldığı veya ulaşılamadığı durumlarda konutlara sığınmak zorunda kaldığı çok sayıda yaralanmaya yol açtı.
Son şiddet dalgası sırasında orta şehir İsfahan'da ailesini ziyaret eden ve adı Parnia olarak açıklanan bir görgü tanığı, Hakim Nezami ve Haghani mahallelerindeki dehşet verici sahneleri anlattı. "Sanki bir savaş alanıydı," dedi, sesi duygudan gerilmiş bir şekilde. "İnsanların yere yığıldığına tanık oldum ve yer kanla kaplanmıştı." Parnia, gösterilere katılanların demografik çeşitliliğine de dikkat çekerek, "Yedi yaşından yetmiş yaşına kadar kadınlar ve erkekler, hepsi meydan okumalarında birlik olmuştu," diye belirtti.
Protestoların süresi boyunca devam eden hükümetin dayattığı internet kesintisi, hem İran içinde hem de uluslararası topluma bilgi akışını ciddi şekilde engelledi. Bu dijital karantina, halkı izole etme ve organize muhalefeti bastırma amacını taşıyor. Aynı zamanda, bağımsız gözlemcilerin kayıp rakamlarını veya güvenlik güçlerinin eylemlerinin kesin doğasını doğrulamalarını son derece zorlaştırıyor. İletişim kanallarının kesintiye uğraması, ülkeyi saran korku ve belirsizlik hissini daha da artırıyor.
Başkent Tahran'da başlayan protesto hareketi, kapsamını genişleterek göstericilerin öfkelerini ülkenin en üst otoritesine yöneltmesine neden oldu. Yüksek Lider Ayetullah Ali Hamaney'e karşı sloganlar yaygınlaşırken, İran'ın son Şahı'nın sürgündeki oğlu Reza Pehlevi gibi figürlerin de desteklediği monarşinin yeniden tesis edilmesi yönündeki çağrılar da yeniden canlandı. Siyasi ve ekonomik şikayetlere yönelik bu ikili odaklanma, mevcut İslam Cumhuriyeti'ne duyulan derin hayal kırıklığını gözler önüne seriyor.
Bu baskının uzun vadeli sonuçları henüz belirsizliğini koruyor. Silahsız sivillere karşı bu denli aşırı güç kullanılması, bilgi karartmasıyla birleştiğinde, nüfusun kesimlerini daha da yabancılaştırma ve muhalefeti sertleştirme riski taşıyor. Yetkililerin acil hedefi muhalefeti bastırmak gibi görünse de, yaygın hoşnutsuzluğun altında yatan nedenler - ekonomik zorluklar ve siyasi reform özlemi - ele alınmamış durumda. Bu da mevcut çalkantının İran'da daha fazla istikrarsızlığın yalnızca bir ön sözü olabileceğini düşündürüyor.