**DAVOS, İSVİÇRE** – Buzlarla kaplı devasa coğrafyasıyla Grönland, stratejik güvenlik, kaynak rekabeti ve geçmiş askeri müdahalelerin bıraktığı miras ekseninde kritik bir jeopolitik dönüm noktasında bulunuyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu kulislerinde yaptığı açıklamalar, hızla değişen Arktik peyzajında adanın artan önemini gözler önüne seriyor. Bu görüşmeler, hızla artan küresel rekabetin ortasında stratejik konumu giderek daha fazla arzulanan Grönland'a ilişkin uzun süredir devam eden ABD-Danimarka ilişkilerinde olası bir yeniden ayarlamaya işaret ediyor.
Bu müzakerelerin merkezinde, çağdaş Arktik güvenliği zorunluluklarını kapsayacak şekilde önemli ölçüde değiştirilebilecek 1951 tarihli ABD-Danimarka savunma anlaşması yer alıyor. İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın Danimarka'yı işgali sonrası savunmasına tarihsel olarak yatırım yapmış olan Amerika Birleşik Devletleri, stratejik varlığını güçlendirmeye istekli görünüyor. Bu yenilenmiş ilgi, Grönland'ın Kuzey Amerika ile Avrupa arasında köprü kuran kritik konumu, modern teknoloji için gerekli olan el değmemiş nadir toprak mineral rezervleri ve Rusya ile Çin'in Arktik'teki artan askeri ve ekonomik faaliyetleri gibi bir dizi faktörden kaynaklanıyor. ABD tarihsel olarak bir dereceye kadar etki sahibi olsa da, 1933 tarihli uluslararası mahkeme kararıyla sağlamlaşan ve 1954'te ABD'nin desteğiyle Birleşmiş Milletler tarafından resmi olarak tanınan Danimarka'nın Grönland üzerindeki egemenlik iddiası, bölgesel düzenlemenin sarsılmaz bir taşıyıcı direği olmaya devam ediyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, işbirliği ve uluslararası hukuk çerçevelerine bağlılığın önceliğini vurgulayarak Grönland'ın geleceği için net bir vizyon ortaya koydu. Kıbrıs'ın Lefkoşa kentinde yaptığı konuşmada, "İşbirliği yüzleşmeden daha güçlüdür, hukuk güçten daha üstündür. Bunlar sadece Avrupa Birliğimiz için değil, Grönland için de geçerli ilkelerdir" dedi. Bu duruş, Grönland'ın özerkliğini ve Danimarka'nın egemenliğini örtük olarak savunurken, kalkınması ve güvenliği için çok taraflı bir yaklaşımı teşvik ediyor. Bu arada NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, değişen stratejik dinamiklere değinerek, "Grönland'ı kimin kontrol ettiği sorusu gündeme gelmedi. Tartıştığımız şey, stratejik dinamiklerin hızla değiştiği bu uçsuz bucaksız Arktik bölgesini nasıl güvence altına alacağımızdı" dedi. Yorumları, herhangi bir toprak ilhakından ziyade toplu güvenliğe ve ortaya çıkan zorluklar karşısında sağlam savunma mekanizmalarına duyulan ihtiyaca odaklanıldığını gösteriyor.
Stratejik ve ekonomik değerlendirmelerin ötesinde, Grönland'daki geçmiş ABD askeri operasyonlarının çevresel sonuçları uzun bir gölge düşürmeye devam ediyor. 1970'lerde Bluie East Two Hava Kuvvetleri üssü gibi tesislerin terk edilmesinden on yıllar sonra, Al Jazeera'nin Grönland'ın Ikateq kentinde belgelediği gibi bu sahaların kalıntıları endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Bu kullanımdan kaldırılan tesislerden sızan toksik atıkların kalıcılığı, askeri varlıkla birlikte gelen çevresel sorumlulukların keskin bir hatırlatıcısıdır ve bu da adayla ilgili gelecekteki herhangi bir anlaşmada şüphesiz bir faktör olacaktır.
Grönland etrafındaki devam eden söylem, hassas bir dengeleme eylemini vurgulamaktadır. Danimarka, toprak bütünlüğünü pazarlık edilemez olarak savunurken, Amerika Birleşik Devletleri ve NATO ile olan ittifak taahhütlerinin karmaşık etkileşimini, kendi gelişmekte olan Arktik çıkarlarını ve Grönland sakinlerinin özlemlerini yönetiyor. Mevcut egemen sınırlar içinde ve uluslararası hukukun şemsiyesi altında çerçevelenen derinleşen Amerikan askeri ve ekonomik katılımı potansiyeli, önemli bir gelişmeyi temsil ediyor. Arktik hem kelimenin tam anlamıyla hem de mecazi olarak eridikçe, Grönland'ın küresel güvenlik ve kaynak stratejilerinde bir kilit taşı olarak rolü genişleyecek ve dikkatli diplomasi ile yerleşik uluslararası normlara sarsılmaz bir bağlılık gerektirecektir.