**Washington D.C.** – Amerika Birleşik Devletleri ordusu, Suriye'nin kuzeydoğusundaki hapishanelerde tutulan IŞİD (DEAŞ) mensubu mahkumları Irak'a nakletme operasyonunu başlattı. Bu hamle, terör örgütünün yeniden canlanmasını önlemeye yönelik hayati bir tedbir olarak çerçeveleniyor. Yakın zamanda sağlanan ateşkesle eş zamanlı olarak başlatılan bu operasyon, savaşın yıprattığı ülkede yaşanan karmaşık jeopolitik yeniden yapılanmayı gözler önüne seriyor. Zira Suriye hükümetinin terörle mücadele çabalarında daha belirgin bir rol üstlenmeye hazırlandığı görülüyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (Centcom) Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Haseke vilayetindeki gözaltı merkezlerinden yaklaşık 150 IŞİD'linin nakledildiğini doğruladı. Bu adım, Suriye hükümet güçlerinin, ABD'nin IŞİD'le mücadelede kilit ortağı olan Kürt liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) özerk yönetimi altındaki bölgelere ilerlemesiyle birlikte atılıyor. SDG'nin kritik gözaltı noktalarından çekilmesiyle, binlerce şüpheli IŞİD mensubu ve ailelerinin güvenliğini sağlama sorumluluğu el değiştiriyor ve bu da ülkeler arası bir düzenlemeyi zorunlu kılıyor.
Orta Doğu'daki ABD kuvvetlerinin komutanı Amiral Brad Cooper, bu nakillerin stratejik önemini vurgulayarak, bölgesel güvenliği tehlikeye atabilecek büyük çaplı kaçışları önlemenin hayati derecede önemli olduğunu belirtti. Amiral Cooper, "Irak hükümeti de dahil olmak üzere bölgesel ortaklarımızla yakın koordinasyon halindeyiz ve DEAŞ'ın kalıcı yenilgisini sağlamadaki rolleri için kendilerine minnettarız" dedi. Yaklaşık 7.000 kişinin bu kapsamda nakledilebileceği tahmin edilirken, bu işbirliği büyük önem taşıyor.
Bu operasyonun daha geniş bağlamı, Suriye siyasi manzarasındaki önemli bir değişimi içeriyor. ABD'nin ülkedeki özel temsilcisi, Şam'ın artık IŞİD'le mücadelede ana ortak olacağını belirterek, SDG'ye olan uzun süreli bağımlılıktan bir kopuşa işaret etti. Bu geçiş, son dönemdeki gerilimleri azaltmayı amaçlayan ve Salı gecesi duyurulan bir ateşkes anlaşmasıyla paralel ilerliyor. Ancak, Haseke'de Suriye savunma bakanlığının ateşkes ihlali olarak tanımladığı bir insansız hava aracı saldırısı gibi yeni çatışma haberleri, yeni düzenlemelerin istikrarı üzerinde belirsizlik gölgesi yaratıyor. SDG ise insansız hava aracı saldırısıyla herhangi bir bağlantısı olmadığını reddetti.
Mahkumların nakli, ciddi insani endişeleri de beraberinde getiriyor. Önde gelen insan hakları örgütü Reprieve, Irak'a nakledilen bireylerin işkenceye maruz kalabileceği ve potansiyel olarak idam edilebileceği yönündeki derin endişelerini dile getirdi. Örgüt, İngiliz vatandaşlarının olup olmadığının belirlenmesi için İngiliz hükümetine çağrıda bulunurken, precise rakamların belirsiz olduğunu ancak bölgedeki gözaltı merkezlerinde küçük bir grup yetişkin erkek ve daha büyük sayıda çocuğun kaldığını belirtti.
Lojistik ve güvenlik zorlukları devasa boyutlarda. ABD ordusu, Haseke vilayeti ve potansiyel olarak IŞİD savaşçılarının ailelerini barındıran El Hol kampı gibi yerlerden bireylerin Irak içindeki güvenli noktalara hareketini titizlikle yönetiyor. Bu süreç, özellikle geçmişte SDG tarafından işletilen Şaddadi'deki bir hapishaneden IŞİD'li mahkumların kaçtığı ve sorumluluğun Suriye hükümeti ile SDG arasında paylaşıldığı iddiaları gibi olaylar göz önüne alındığında, doğası gereği risklerle dolu. Bu nedenle, transfer operasyonunun başarısı, yalnızca ABD ve müttefikleri için stratejik bir güvenlik meselesi değil, aynı zamanda Suriye ve daha geniş Orta Doğu'daki gelişen güvenlik mimarisi için de kritik bir test niteliği taşıyor.