**LEFKOŞA** – Doğu Akdeniz'in devasa enerji potansiyelini hayata geçirme yolunda kritik bir adım atıldı. Bölgesel enerji işbirliğini pekiştirme ve "Afrodit-İşai" doğal gaz sahasının ortak işletilmesine yönelik köşe taşı anlaşmayı kesinleştirmek amacıyla, İsrail'den üst düzey bir heyet Salı günü Kıbrıs'a çıkarma yaptı. Bu ziyaret, İsrail, Kıbrıs ve Mısır arasındaki stratejik işbirliğinin ne denli önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. İsrail'in enerji, maliye ve adalet bakanlıklarından yetkililerin katıldığı görüşmeler, Tel Aviv'in bu girişime verdiği stratejik önemin altını çiziyor.
Görüşmelerin merkezinde, hem Kıbrıs hem de İsrail'in münhasır ekonomik bölgelerine (MEB) yayılan önemli bir doğal gaz yatağı olan "Afrodit" sahasının yönetimi ve geliştirilmesi için sağlam bir çerçeve oluşturma hedefi yatıyor. Teklif edilen hükümetlerarası anlaşma, özellikle sahanın İsrail'in belirlenmiş "İşai" bloğu içindeki kısmıyla ilgili olarak işbirliği için net mekanizmalar çizilmesini amaçlıyor. Müzakerelerin kilit unsurlarından biri, İsrail MEB'i içinden çıkarılacak gaz hacimleri için adil tazminat düzenlemelerinin tanımlanması ve her iki ülke için de karşılıklı faydayı sağlayan bir sonuç elde edilmesi.
"Afrodit-İşai" sahasının geliştirilmesi, bölgenin daha geniş enerji stratejileriyle iç içe geçmiş durumda. Temel hedeflerden biri, Kıbrıs gazının Mısır'a ihracatını kolaylaştırmak; burada sıvılaştırılıp uluslararası pazarlara gönderilmesi hedefleniyor. Bu üçlü işbirliği, tüm katılımcı ülkeler için enerji güvenliğini artırmanın ve tedarik çeşitliliğini sağlamanın bir temel taşı olarak görülüyor. İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen, doğal gazı "İsrail için stratejik bir varlık" olarak tanımlayarak, ülkenin üretimini artırma, ihracat kapasitesini genişletme ve gelişen gaz sektöründen elde edilen ekonomik getiriyi maksimize etme çabasını vurguladı.
Diplomatik çabalar, hükümetlerarası anlaşmanın nihai taslağının İsrail'e sunulmasının ardından hız kazandı. Kıbrıs'ın eski Enerji Bakanı George Papanastasiou'nun daha önce dile getirdiği hedef, bu dönüm noktası niteliğindeki anlaşmanın yıl sonuna kadar nihai hale getirilip imzalanmasıydı. Bu takvimlere uyulması halinde, Kıbrıs'ın ilk açık deniz gaz üretimini 2030'ların başlarında gerçekleştirmesi mümkün olabilir ki bu, enerji haritasını kökten değiştirecek bir dönüm noktası olacaktır.
"Afrodit" sahasının geliştirilmesine yönelik teknik konsept, doğrudan gaz sahasının üzerinde konumlandırılacak yüzer bir üretim ünitesinin konuşlandırılmasını içeriyor. Çıkarılan doğal gaz, mevcut altyapı ve yerleşik ihracat rotalarından yararlanılarak boru hatlarıyla Mısır'a taşınacak. "Afrodit" sahasının yaklaşık 3.5 trilyon fit küp geri kazanılabilir gaz içerdiği tahmin ediliyor; bu hacim, Doğu Akdeniz için önemli ekonomik ve jeopolitik getiriler vaat ediyor. Bu işbirlikçi çaba, bölgenin büyük enerji potansiyelini gerçekleştirmeye ve daha entegre ve güvenli bir enerji geleceği inşa etmeye yönelik önemli bir ilerlemeyi temsil ediyor.