**Lefkoşa** – Meclis'te Vasiliko Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) terminali projesinin mevcut durumu ve artan maliyetleri gündeme bomba gibi düştü. Muhalefet milletvekilleri, projenin şeffaf olmayan bir şekilde yürütüldüğünü belirterek, toplam maliyetin 1 milyar avroya dayanabileceği uyarısında bulundu. Devletin doğalgaz altyapı şirketi Etyfa'nın, özellikle teknik danışmanlara yapılan ödemeler ve hükümetin atadığı danışman Technip'ten alınan son değerlendirme gibi kritik finansal detayları gizlemesi sert eleştirilere neden oldu.
Enerji Komitesi'nde Salı günü yaşanan hararetli tartışmalarda, milletvekilleri Etyfa yönetiminden şeffaflık talep etti. Etyfa Başkanı Giorgos Ashikalis, Londra'daki devam eden tahkim süreçlerinin hassasiyetini gerekçe göstererek komiteye somut bilgi vermekten kaçındı. Ashikalis, bu tür bilgilerin erken açıklanmasının, hükümetin yasal müzakerelerdeki konumunu tehlikeye atabileceğini ve ulusal çıkarlara zarar verebileceğini savundu. Bu tutum, projenin finansal gidişatı ve operasyonel durumu hakkında netlik isteyen milletvekillerinin hayal kırıklığını daha da artırdı.
Mevcut belirsizliği artıran bir diğer gelişme ise Enerji Bakanı Michalis Damianos'un, projenin tamamlanma takvimine ilişkin sorulara kaçamak cevaplar vermesi oldu. Bakan Damianos, hükümetin uygulanabilir bir çözüm bulma konusundaki kararlılığını vurgularken, gecikmelerin karmaşık bürokratik süreçler ve kamu ihale prosedürlerinin doğasından kaynaklandığını belirtti. Ancak bakan, gelecekte komiteye daha somut cevaplar ve revize edilmiş bir eylem planıyla döneceği sözünü verdi.
Vasiliko LNG projesi, başlangıcından bu yana pek çok zorlukla karşı karşıya. En dikkat çekici gelişme, projenin eski yüklenicisi olan Çin liderliğindeki konsorsiyumun Temmuz 2024'te ani bir şekilde çekilmesi oldu. Bu beklenmedik ayrılık, projeyi belirsiz bir sürece sokarak sözleşmelerin yeniden değerlendirilmesini ve yeni ortaklar aranmasını zorunlu kıldı. Londra'daki tahkim süreçleri de bu çözülememiş anlaşmazlığın doğrudan bir sonucu olarak projenin tamamlanma yolunu daha da karmaşık hale getiriyor.
İktidardaki Disy partisinden komite başkanı Kyriacos Hadjiyiannis, hükümetin projeyi hayata geçirmek için "bir yol bulma" çabası içinde olduğunu kabul etse de, Etyfa ve bakandan gelen somut bilgi eksikliği muhalefet saflarında endişeleri körükledi. Projenin maliyetinin kontrolsüz bir şekilde arttığı korkusu hakim. 1 milyar avroya ulaşma potansiyeli, başlangıçtaki tahminlerden önemli bir sapmayı temsil ediyor ve mali sorumluluk ile proje yönetimi hakkında ciddi soru işaretleri doğuruyor.
Mevcut çıkmaz, Etyfa ve Enerji Bakanlığı'ndan daha güçlü bir hesap verebilirlik ve şeffaf iletişim ihtiyacını gözler önüne seriyor. Proje yasal mücadeleler ve iç yeniden yapılanma süreçlerinden geçerken, halk ve seçilmiş temsilcileri bilgi eksikliğiyle boğuşuyor. Bu durum, Kıbrıs'ın enerji çeşitlendirme stratejisinin geleceği üzerinde önemli maliyet artışları tehdidini beraberinde getiriyor. Tahkimin sonuçlanması ve güvenilir yeni bir yüklenicinin bulunması, Vasiliko LNG terminalinin nihayet duran bir hayalden işlevsel bir gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini ve bunun nihai maliyetini belirlemede kritik rol oynayacaktır.