KIBRIS – Kıbrıs Rum Kesimi'nde, milletvekili Nikos Sykas hakkında eski partneri tarafından yöneltilen şiddet iddialarına ilişkin soruşturma, mağdurun şikayetini geri çekmesine rağmen sürüyor. Bu durum, devletin savcılık takdir yetkisi ve uluslararası sözleşmelerin iç hukuk üzerindeki etkisi konusunda önemli bir tartışmayı alevlendirdi. Hukuk Bürosu, soruşturmayı kolaylaştırmak amacıyla Sykas'ın dokunulmazlığının kaldırılmasını proaktif bir şekilde sağladı. Bu adım, mağdurun sürece aktif katılımı olmasa bile davanın ciddiyetini gözler önüne seriyor.
Milletvekili Sykas'a yönelik soruşturmanın odağında, partnerine yönelik olduğu iddia edilen saldırı suçlamaları bulunuyor. İddia edilen mağdur ifadesini geri çekmiş olsa da, hukuk uzmanları ve önde gelen isimler soruşturmanın tek taraflı olarak sonlandırılamayacağını savunuyor. Eski AB Sağlık Komiseri ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi eski başkanı Stella Kyriakidou, bu duruşun önde gelen savunucularından biri. Kyriakidou, Kıbrıs'ın İstanbul Sözleşmesi'ne taraf olarak, özellikle aile içi şiddet vakalarında, mağdurun daha sonraki isteklerinden bağımsız olarak bu tür davaları takip etmekle yasal olarak yükümlü olduğunu belirtiyor.
Kyriakidou, "Kıbrıs makamları, eski AB Sağlık Komiseri Stella Kyriakidou'nun belirttiği gibi, İstanbul Sözleşmesi kapsamındaki bağlayıcı yükümlülükleri gerekçe göstererek, milletvekili Nikos Sykas hakkındaki partnerine yönelik şiddet iddialarına ilişkin soruşturmayı, mağdur şikayetini geri çektiği için sonlandıramaz." ifadelerini kullandı. Gerekçesi, sözleşmenin kırılgan bireyleri korumak ve aile içi istismarın toplumsal sonuçlarını kabul etmek üzere tasarlanmış açık hükümlerine dayanıyor. Sözleşme, şiddet mağdurlarının suçlamalarını geri çekmelerine yol açabilecek haksız baskı, zorlama veya korkuya maruz kalabileceğini kabul ediyor. Dolayısıyla, bu tür meselelerin özel anlaşmazlıkları aştığını ve devlet müdahalesi gerektiren önemli bir kamu yararı endişesi oluşturduğunu öngörüyor.
İstanbul Sözleşmesi, yani Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi, devletlerin faillerin cezalandırılmasında proaktif bir rol üstlenmesini sağlamayı amaçlıyor. Kyriakidou'nun da belirttiği gibi, "İstanbul Sözleşmesi nettir... Madde 55, devletlerin cezai işlemleri yalnızca mağdurun iradesine bağlı kılmasını yasaklar." Bu madde, yükü mağdurdan devlete kaydırarak, şikayetçinin istekli veya muktedir olmadığı durumlarda bile yeterli delil varsa soruşturmaların ve potansiyel kovuşturmaların devam etmesi için hukuk organlarına yetki veriyor. Kıbrıs Hukuk Bürosu'nun Sykas için dokunulmazlık muafiyetini başarıyla alması, bu süreçte kilit bir adım olup, araştırmacıların gerekli bilgilere erişmesini ve potansiyel olarak milletvekilini sorgulamasını sağlıyor.
Bu davanın sonuçları, acil hukuki süreçlerin ötesine uzanıyor. Kıbrıs'ın, ülkenin İstanbul Sözleşmesi'ni onaylamasıyla önemli ölçüde şekillenen, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve aile içi istismarla mücadeledeki yasal çerçevesinin etkinliği hakkında daha geniş bir tartışmayı tetikledi. Durum, bir mağdurun şikayetini geri çekme kararının devlet liderliğindeki ciddi iddialara ilişkin soruşturmaları ne ölçüde durdurabileceği konusunda önemli soruları gündeme getiriyor. Dahası, siyasi partiler için bu tür suçlamalarla karşı karşıya kalan adaylar söz konusu olduğunda etik ve siyasi değerlendirmeleri ön plana çıkarıyor, potansiyel olarak aday belirleme süreçlerini ve kamu güvenini etkiliyor. Soruşturmanın, mağdurun aktif adalet arayışından ziyade devletin yükümlülüğüne dayanarak devam etmesi, devletin aile içi şiddetle mücadeledeki değişen rolünün güçlü bir örneğini teşkil ediyor ve vatandaşlarını koruma ve adalet ilkelerini upholding etme sorumluluğunu vurguluyor. Bu soruşturmanın nihai başarısı, makamların, şikayetçinin ilk ifadesinden bağımsız olarak ayakta durabilecek destekleyici deliller toplama kapasitesine bağlı olacaktır.