Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, koltuğunu bir kez daha sallayan ciddi bir güvenoyu sarsıntısıyla karşı karşıya. Kıbrıslı Avrupa Parlamentosu Milletvekili Geadis Geadi'nin attığı imza, Leyen'in liderliğine yönelik büyük bir darbe niteliğinde. Pazartesi günü oylanması beklenen bu hamle, özellikle AB-Mercosur ticaret anlaşmasına yönelik yaygın memnuniyetsizliğin bir yansıması. Von der Leyen'in bu hafta sonu Paraguay'da imzalaması beklenen anlaşma, son altı ayda dördüncü kez başkanlığına yönelik bir parlamenter meydan okuma anlamına geliyor. Bu durum, Avrupa Parlamentosu'ndaki derin görüş ayrılıklarını ve Komisyon'un ticaret gündeminin, vatandaşların kaygılarını göz ardı ettiği algısını gözler önüne seriyor.
109 milletvekilinin desteğini alan güvenoyu önergesi, Leyen yönetiminin Güney Amerika ticaret bloğuyla yürüttüğü müzakereleri sert bir dille eleştiriyor. Önergeyi imzalayanlar, Komisyon'un ulusal parlamentolardan, Avrupa Parlamentosu'nun kendisinden ve en önemlisi kıtanın tarım sektöründen gelen önemli muhalefeti açıkça görmezden geldiğini savunuyor. Anlaşmanın, ulusal parlamentoların karmaşık onay süreçlerini baypas etmek amacıyla iki ayrı hukuki belgeye bölündüğü iddiası da öne çıkıyor. Eleştirmenler bunu, demokratik denetimi aşma ve Avrupa çıkarlarına zarar verecek bir anlaşmayı dayatma çabası olarak nitelendiriyor.
Anlaşmazlığın temelinde, AB-Mercosur anlaşmasının Avrupalı çiftçiler ve üreticiler üzerinde haksız rekabet yaratacağı korkusu yatıyor. Önergede, anlaşmanın "AB ve vatandaşlarının çıkarlarıyla çeliştiği, geniş bir tarım sektörünü tehlikeye attığı, Avrupalı çiftçileri, çalışanları ve küçük-orta ölçekli işletmeleri haksız rekabete, asimetrik tavizlere ve AB'nin dayanıklılık ve özerklik beyanlarına aykırı stratejik bağımlılıklara maruz bıraktığı" açıkça belirtiliyor. Bu endişe, kıta genelindeki tarım örgütleri tarafından da yankılanıyor. Bu örgütler, çevresel, sosyal ve hayvan refahı standartlarının yanı sıra hijyenik düzenlemeler konusundaki kaygılarını dile getirerek, anlaşmanın geçim kaynaklarının sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini ve Birliğin gıda güvenliği ile stratejik özerkliğini aşındırabileceğini savunuyor.
Leyen'in başkanlığı boyunca parlamenter muhalefetin gölgesinde kaldığı bu son güvenoyu girişimi, daha önceki girişimlerin başarısızlıkla sonuçlanmasına rağmen, Komisyon'un politika kararlarına, özellikle de ticaret ve tarım konularında artan bir siyasi gerilim yaşandığını gösteriyor. Fransa'daki aşırı sağcı lider Jordan Bardella ve Yunan siyasetçi Afroditi Latinopoulou gibi isimlerin bu önergenin öncülüğünü üstlenmesi, çeşitli siyasi grupların bu şikayetleri kullanma yönündeki koordineli çabasını ortaya koyuyor. Pazartesi günü yapılacak oylama, geçmişteki güvenoyu girişimleri başarısız olsa da, bu kez daha fazla desteğin alınması, Komisyon'un vizyonu ile seçmenlerin ve temsilcilerinin kaygıları arasındaki derin uçurumu gözler önüne seriyor. Bu sonucun, hem Leyen'in siyasi geleceğini hem de AB-Mercosur ticaret anlaşmasının kaderini belirlemesi bekleniyor.