Kıbrıs'ta devlet hizmetlerinin dijitalleşmesi, sığınmacılar için büyük bir sorun haline geldi. İdare ve İnsan Hakları Komiseri'nin yaptığı bir araştırma, uluslararası koruma isteyen kişilerin dijital platformlara giremediğini ortaya koydu. Ombudsman Maria Stylianou-Lottides, bu durumun acilen düzeltilmesi gerektiğini söyledi. Çünkü bu dijital dışlanma, insanların iş bulmasından, sosyal yardım almasına, çocuklarını okula kaydetmesinden, sağlık hizmetlerine ulaşmasına kadar birçok temel hakkı engelliyor.
Sorunun ana nedeni, devletin dijital giriş sistemi olan "CY-Login" portalı. Bu sisteme kaydolmak için, önce bir Vatandaş Hizmet Merkezi'ne veya postaneye gidip yüz yüze kimlik doğrulamanız gerekiyor. Ancak bu doğrulama için Kıbrıs kimlik kartı veya oturma izni gibi belirli belgeler şart. Sığınma başvurusu yapan kişilerin ise genellikle sadece başvurularını gösteren bir mektubu var. Bu nedenle ilk adımda sistem onları kabul etmiyor ve tüm dijital hizmetlere erişimleri engelleniyor.
Bu durum günlük hayatta çok zorluk yaratıyor. Etkilenen kişiler iş bürolarına kaydolamıyor, çalışma izni için başvuru yapamıyor ve devlet yardımlarından faydalanamıyor. Çocuklarını okula kaydettirmek bile neredeyse imkansız hale geliyor. Araştırma, çevrimiçi işlemleri tamamlayamadığı için maddi sıkıntıya düşen bir sığınmacının şikayeti üzerine başladı. Bu örnek, dijital dışlanmanın insanları ne kadar zor durumda bıraktığını açıkça gösteriyor.
Yetkililer bu sorunu uzun zamandır biliyor. Göçmenlik Dairesi ve ilgili birimler 2022'de bu konuda bir toplantı bile yaptı. Toplantıda, sığınmacıların kimliklerini doğrulamanın zor olduğu ve süreç uzadıkça kişisel bilgilerin değişebileceği konuşuldu. Fakat bu toplantıdan sonra somut bir çözüm üretilmedi. İlgili birimler sorunu tartışmaya devam etse de, henüz net bir talimat veya teknik bir çözüm sunulmadı.
Ombudsman, devletin bu konuda harekete geçmesi gerektiğini vurguladı. Mevcut durumun sadece hassas bir grubu dışlamakla kalmadığını, aynı zamanda sosyal adalet ilkelerine de aykırı olduğunu belirtti. Aslında işleri kolaylaştırmak için yapılan dijitalleşme, devletin en çok yardıma ihtiyacı olan kişiler için aşılması zor bir engel yarattı.
Şimdi çözüm bulma sorumluluğu, Kamu Yönetimi ve teknik birimlerde. Olası bir çözüm, sığınma başvurusu onayına dayalı özel bir dijital kimlik oluşturmak olabilir. Bu kimlik, Sığınma Hizmeti'nin veritabanı ile güvenli bir şekilde kontrol edilebilir. Eğer böyle bir adım atılmazsa, Kıbrıs'ta temel haklara ulaşmak, yasal statüden çok, dijital bir sistemi aşabilmeye bağlı olacak. Bu da eşitsizliği daha da derinleştirebilir.