Η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σοβαρό πρόβλημα που πλήττει την καρδιά του συστήματος υγείας της: τις επαναλαμβανόμενες και παρατεταμένες βλάβες στα πληροφοριακά συστήματα του ΓεΣΥ (Γενικό Σύστημα Υγείας). Η κατάσταση, που κορυφώθηκε αυτή την εβδομάδα, έχει βυθίσει το σύστημα σε δυσλειτουργία, προκαλώντας πονοκέφαλο σε παρόχους υγείας και, φυσικά, σε ασθενείς. Οι συνεχείς τεχνικές δυσλειτουργίες έχουν οδηγήσει σε κυβερνητική κινητοποίηση, με έκτακτη σύσκεψη υπό τον Υπουργό Υγείας, και έχουν αναζωπυρώσει τις φωνές που ζητούν την άμεση εφαρμογή ισχυρών σχεδίων έκτακτης ανάγκης, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος τέτοιων εκτεταμένων διακοπών.
Η τελευταία «επιδημία» δυσλειτουργιών, που ξεκίνησε τη Δευτέρα και συνεχίστηκε κατά διαστήματα μέχρι την Τετάρτη, έχει παραλύσει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία φαρμακείων, ιατρείων και εργαστηρίων σε όλο το νησί. Τα φαρμακεία, ειδικότερα, αναφέρουν τεράστιες καθυστερήσεις, καθώς το σύστημα «κολλούσε» συνεχώς, καθιστώντας την επεξεργασία συνταγών και ιατρικών φακέλων μια εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία. Αυτά τα τεχνικά προβλήματα δεν είναι καινούργια υπόθεση· παρόμοια περιστατικά είχαν εμφανιστεί πριν από περίπου οκτώ μήνες και επανεμφανίζονται με αυξανόμενη συχνότητα από τον Δεκέμβριο, αναδεικνύοντας μια πάγια ευπάθεια.
Ως απάντηση στην κλιμακούμενη κρίση, την Τετάρτη το απόγευμα πραγματοποιήθηκε κρίσιμη σύσκεψη, στην οποία συμμετείχαν βασικοί φορείς, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) και της εταιρείας NCR Cyprus Ltd, η οποία είναι υπεύθυνη για τη λειτουργία και συντήρηση του συστήματος. Παρόλο που η NCR Cyprus Ltd φέρεται να εντόπισε τη ρίζα του προβλήματος και να εφάρμοσε άμεσες τεχνικές λύσεις, η παροδικότητα των διορθώσεων λίγα έκανε για να κατευνάσει τις ανησυχίες. Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης, με στόχο τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του συστήματος, βρίσκεται στα τελικά στάδια ανάπτυξης και αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή τις επόμενες ημέρες.
Ωστόσο, η επίμονη φύση αυτών των αποτυχιών έχει δημιουργήσει μια αισθητή απογοήτευση και έχει οδηγήσει σε επείγουσες εκκλήσεις για μια πιο προορατική προσέγγιση από τις αρχές. Ο πρόεδρος του φαρμακευτικού συλλόγου, κ. Γεωργιάδης, εξέφρασε το γενικό κλίμα, δηλώνοντας: «Πιστεύω ότι οι ασθενείς υποφέρουν ακόμα περισσότερο», τονίζοντας το ανθρώπινο κόστος αυτών των τεχνολογικών «κραδασμών». Επισήμανε περαιτέρω την αντιληπτή ανεπάρκεια της τρέχουσας ετοιμότητας, υποστηρίζοντας: «Νομίζω ότι ένας σοβαρός οργανισμός όπως ο ΟΑΥ, που ασχολείται με την υγεία των ανθρώπων, με όλη μας την υγεία, θα έπρεπε να έχει ένα σχέδιο Β». Αυτό το αίσθημα αντανακλά μια αυξανόμενη πεποίθηση ότι το κράτος πρέπει να θεσπίσει έναν αξιόπιστο μηχανισμό «δικλείδας ασφαλείας» για να διασφαλίσει τη συνέχεια των ουσιωδών υπηρεσιών υγείας, όταν η κύρια πληροφοριακή υποδομή αναπόφευκτα αντιμετωπίζει προβλήματα.
Η παρούσα κατάσταση υπογραμμίζει ένα κρίσιμο σημείο για το σύστημα ΓεΣΥ. Έχοντας προχωρήσει πέρα από τις αρχικές φάσεις υλοποίησης, είναι εμφανές ότι η υποκείμενη αρχιτεκτονική του συστήματος απαιτεί πιο ουσιαστικές δομικές προσαρμογές, παρά επιφανειακές επιδιορθώσεις. Η συνεχής προσφυγή σε προσωρινά μέτρα υποδηλώνει ότι οι ρίζες της αστάθειας δεν έχουν αντιμετωπιστεί πλήρως ή μόνιμα. Καθώς το σχέδιο δράσης οριστικοποιείται, παραμένει η αισθητή ανησυχία ότι χωρίς μια αποφασιστική και μακροπρόθεσμη στρατηγική, η υγειονομική υποδομή της χώρας θα μπορούσε να παραμείνει ευάλωτη σε παρόμοιες εξουθενωτικές αποτυχίες, θέτοντας σε κίνδυνο την απρόσκοπτη παροχή περίθαλψης και διαβρώνοντας την εμπιστοσύνη του κοινού στον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας. Η επιτακτική ανάγκη τώρα δεν είναι μόνο η διόρθωση των άμεσων τεχνικών ζητημάτων, αλλά και η οικοδόμηση ενός ανθεκτικού συστήματος, ικανού να αντιμετωπίζει απρόβλεπτες προκλήσεις, διασφαλίζοντας ότι η υγεία και η ευημερία των Κυπρίων πολιτών δεν θα είναι όμηροι τεχνολογικών αδυναμιών.