Τα πανάρχαια δάση της Κύπρου βρίσκονται στο χείλος της οικολογικής κατάρρευσης, αντιμετωπίζοντας απειλή που δεν έχει προηγούμενο στη σύγχρονη ιστορία του νησιού. Μία μακρά και σοβαρή ξηρασία, που πληγώνει αμείλικτα το νησί, έχει οδηγήσει σε μαζική αποδάσωση, με τους δασολόγους να προειδοποιούν για μη αναστρέψιμες ζημιές στο φυσικό αυτό κεφάλαιο.
Ο Σάββας Ιεζεκιήλ, διευθυντής του Τμήματος Δασών, δεν άφησε περιθώρια για αμφιβολίες σε πρόσφατη δημόσια του δήλωση: «Η συσσωρευτική επίδραση διαδοχικών ξηρών ετών έχει θέσει σε κίνδυνο ακόμη και τα πιο ανθεκτικά δέντρα». Η κρίση, που πηγάζει από μία παρατεταμένη περίοδο ελλιπούς βροχόπτωσης, εκτυλίσσεται σε όλο το φυσικό τοπίο του νησιού. Διαδοχικά χρόνια με βροχές πολύ κάτω από το μέσο όρο έχραναν τα υδάτινα αποθέματα του εδάφους, αφήνοντας τεράστιες δασικές εκτάσεις χωρίς τη ζωτική υγρασία για να επιβιώσουν.
Ενώ ορισμένες περιοχές με ευνοϊκότερο μικροκλίμα, όπως η οροσειρά του Τροόδους και η Χερσόνησος του Κάβο Γκρέκο, επιδεικνύουν ακόμα ανθεκτικότητα, άλλοι εμβληματικοί χώροι βιώνουν ταχεία υποβάθμιση. Στο πανέμορφο Κέδροδάσος, σχεδόν τα δύο πέμπτα των δέντρων έχουν ήδη χαθεί λόγω της έλλειψης νερού. Η εικόνα είναι εξίσου ζοφερή στις δασικές περιοχές του Κακομαλιά, της Μαχαιρά και του Ακάμα. Η καταστροφή απλώνεται σε πολλά είδη, συμπεριλαμβανομένης της τουρκικής πεύκης, της ιερουσαλιμίτικης πεύκης και της ενδημικής χρυσής δρυός, ενός μοναδικού για την Κύπρο είδους με τεράστια οικολογική αξία.
Οι μηχανισμοί αυτής της οικολογικής παρακμής είναι πολλαπλοί. Τα νεαρά δεντράκια, με τα αδύναμα ριζικά τους συστήματα, είναι ιδιαίτερα ευάλωτα και συχνά «σβήνουν» σε λίγες μόνο εβδομάδες κατά τη διάρκεια των καύσωνα. Ωστόσο, η αμείλικτη πολυετής ξηρασία έχει σιγά-σιγά εξαντλήσει και τα αποθέματα των πιο γερασμένων δέντρων, οδηγώντας σε συστημική αστοχία. Οι συνέπειες δεν σταματούν στη χλωρίδα· το υδρολογικό σύστημα που υποστηρίζει αυτά τα οικοσυστήματα επίσης υποκύπτει. Οι ποταμοί έχουν γίνει ρυάκια και οι φυσικές πηγές, ζωτικής σημασίας για τα πουλιά και την άγρια ζωή, στεγνώνουν, πυροδοτώντας έναν φαύλο κύκλο για τη βιοποικιλότητα.
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις είναι βαθιές. Η πιθανή απώλεια αρχαίων δέντρων και ενδημικών ειδών θα αποτελούσε ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα για τη φυσική κληρονομιά της Κύπρου και θα μπορούσε να αλλάξει την οικολογική ισορροπία του νησιού για γενιές. Ο κ. Ιεζεκιήλ χαρακτήρισε το πρόβλημα «πρωτοφανή, που απειλεί τα αρχαιότερα δάση του νησιού». Η προοπτική για το άμεσο μέλλον παραμένει αβέβαιη, και όλα φαίνεται να κρέμονται από τις βροχές του επερχόμενου χειμώνα. Εάν η νέα εποχή δεν φέρει ικανοποιητική και διαρκή βροχόπτωση, οι φόβοι των ειδικών είναι ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί δραματικά, επιταχύνοντας την παρακμή αυτών των ζωτικών φυσικών βιοτόπων.