Η Άγκυρα, με μια κίνηση που προκαλεί ήδη τριγμούς στην Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή, φαίνεται να εντείνει την προσπάθειά της για τον έλεγχο των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, επιστρατεύοντας έναν ισχυρό σύμμαχο: τον αμερικανικό ενεργειακό κολοσσό ExxonMobil. Η τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου (TPAO) υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με την ESSO Exploration International Ltd., θυγατρική της ExxonMobil, για κοινές έρευνες πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η συμφωνία, όπως ανακοινώθηκε, παρουσιάζεται από τον Τούρκο υπουργό Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, ως μια "στρατηγική μανούβρα" για την αύξηση της αποδοτικότητας και την αξιοποίηση νέων ενεργειακών προοπτικών. Ο Μπαϊρακτάρ τόνισε τη συνέργεια των προηγμένων δυνατοτήτων της TPAO στις γεωτρήσεις βαθέων υδάτων με την παγκόσμια εμπειρία της ExxonMobil. Ενώ η Τουρκία εστιάζει παραδοσιακά στις δικές της θαλάσσιες ζώνες και τη Μαύρη Θάλασσα, η συγκεκριμένη συμφωνία διευρύνει ουσιαστικά την εμβέλειά της σε θαλάσσιες περιοχές που διεθνώς αναγνωρίζονται ως τμήμα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης έχουν ήδη δημοσιεύσει χάρτες που απεικονίζουν αυτές τις διεκδικούμενες θαλάσσιες ζώνες, υπογραμμίζοντας τις φιλόδοξες ερμηνείες της Άγκυρας.
Αυτή η στρατηγική συμμαχία με μια κορυφαία δυτική ενεργειακή εταιρεία έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων. Η Κύπρος, ως μέλος της ΕΕ, έχει επανειλημμένως δηλώσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα στα υπεράλμια κοιτάσματα υδρογονανθράκων, προχωρώντας σε δικές της έρευνες και αδειοδοτήσεις. Η ΕΕ, μαζί με την Ελλάδα, έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις μονομερείς διεκδικήσεις της Τουρκίας σε θαλάσσιες δικαιοδοσίες, ιδίως αυτές που προκύπτουν από την αμφιλεγόμενη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης, την οποία η ΕΕ έχει κρίνει άκυρη. Η εμπλοκή της ExxonMobil, μιας σημαντικής αμερικανικής εμπορικής οντότητας, σε δραστηριότητες εντός αυτών των αμφισβητούμενων υδάτων αναμένεται να εντείνει τις διπλωματικές τριβές και να περιπλέξει πιθανά μελλοντικά ενεργειακά έργα.
Οι συνέπειες αυτής της συνεργασίας είναι ευρείες. Ισραηλινοί αναλυτές σημειώνουν ότι "όταν η Άγκυρα μιλάει για τη 'Μεσόγειο', δεν περιγράφει γεωγραφία, αλλά σηματοδοτεί πρόθεση". Αυτό υποδηλώνει ότι οι κινήσεις της Τουρκίας δεν αφορούν μόνο την ανακάλυψη πόρων, αλλά αποτελούν μια σκόπιμη διεκδίκηση της περιφερειακής της επιρροής και της ναυτικής της δόγματος. Η ExxonMobil, μέσω της θυγατρικής της, εισέρχεται σε αμφιλεγόμενα νερά, όπου εμπορικά συμφέροντα διασταυρώνονται με ανεπίλυτες εδαφικές διαφορές. Η άρνηση της Τουρκίας να υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) περιπλέκει περαιτέρω το νομικό πλαίσιο. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν πώς αυτή η συνεργασία Άγκυρας και παγκόσμιου ενεργειακού τιτάνα θα αναδιαμορφώσει τη δυναμική του ενεργειακού μέλλοντος της Ανατολικής Μεσογείου.