Η Λευκωσία βρίσκεται σε πυρετό ερευνών για ένα βίντεο που ξεπροβλήθηκε από το πουθενά, υποτίθεται ότι αποκαλύπτει διαφθορά στο υψηλότερο επίπεδο της κυπριακής πολιτικής σκηνής, με πρωταγωνιστή τον ίδιο τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη. Οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο πίσω από αυτή την «παράνομη» διαρροή να κρύβεται μια οργανωμένη ρωσική επιχείρηση παραπληροφόρησης. Η συγκυρία, λίγο πριν η Κύπρος αναλάβει την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο ανησυχίας για τις γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Το επίμαχο βίντεο, που έκανε την εμφάνισή του στα social media την Παρασκευή, έχει περάσει από «κόσκινο» από οργανισμούς ελέγχου γεγονότων. Το Fact Check Cyprus, μια έγκριτη τοπική αρχή, κατέληξε στο συμπέρασμα, με υψηλό βαθμό βεβαιότητας, ότι δεν πρόκειται για προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. «Δεν υπάρχουν ενδείξεις χρήσης AI», δήλωσε ο Θεόφιλος Μπλουδάνης, fact checker της οργάνωσης. Ωστόσο, η προέλευση του βίντεο παραμένει «γκρίζα ζώνη». Φιλοξενείται σε έναν λογαριασμό στο X (πρώην Twitter) με το όνομα "EmilyTanalyst", ο οποίος φέρει ουκρανική σημαία στο προφίλ του, αλλά στερείται οποιασδήποτε επαληθεύσιμης ταυτότητας. Η περαιτέρω διερεύνηση αποκάλυψε ότι το όνομα του λογαριασμού έχει συνδεθεί με δημοσιεύματα που χρησιμοποιούνται εικόνες προφίλ που δημιουργήθηκαν από AI, ενισχύοντας τις υποψίες.
Η έρευνα, η οποία βρίσκεται υπό την αιγίδα της Υπηρεσίας Πληροφοριών Κύπρου (KYP) και εμπλέκει πολλαπλές αστυνομικές διευθύνσεις, συμπεριλαμβανομένης της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών, της Μονάδας Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και του Εγκληματολογικού Εργαστηρίου, προσπαθεί να ξεδιαλύνει την προέλευση του υλικού. Οι αρχές εξετάζουν πώς κατασκευάστηκε το βίντεο και αν έχουν διαπραχθεί ποινικά αδικήματα κατά τη δημιουργία και διάδοσή του. Ο απώτερος στόχος είναι να αποκαλυφθούν οι μηχανισμοί πίσω από αυτό που περιγράφεται ως μια περίτεχνη εκστρατεία παραπληροφόρησης.
Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται μια «παγίδα» που φαίνεται να παγίδευσε τον πρώην υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Γιώργο Λακκοτρύπη, και ενδεχομένως κι άλλα πρόσωπα, όπως ο αρχηγός του επιτελείου του Προέδρου και γαμπρός του, Χαράλαμπος Χαραλάμπους. Η επιχείρηση φέρεται να περιλάμβανε μια επενδυτική εταιρεία με την ονομασία "Stratix Wealth", η οποία προσποιήθηκε ότι εκπροσωπεί ένα ολλανδικό επενδυτικό ταμείο. Ο Λακκοτρύπης, σύμφωνα με πληροφορίες, δελεάστηκε από την προοπτική μιας επένδυσης ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ στον ενεργειακό τομέα. Στη συνέχεια, πιστεύεται ότι μονταρίστηκαν σκηνές με πολιτικά πρόσωπα και επιχειρηματίες, ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση ενός «παρασκηνιακού» μηχανισμού παράνομων χρηματικών δωρεών, υπερβαίνοντας τα όρια των εκλογικών δαπανών και εγκαθιδρύοντας ένα σύστημα «πληρωμής για εύνοια» εντός της διακυβέρνησης Χριστοδουλίδη.
Η πολυπλοκότητα της φερόμενης συνωμοσίας παραπληροφόρησης εντείνεται από την πιθανή εμπλοκή της εκστρατείας "Doppelganger", μιας γνωστής ρωσικής επιχείρησης που δραστηριοποιείται από το 2021, συχνά χρησιμοποιώντας «kompromat» – δηλαδή, δυσφημιστικό υλικό – για να αποσταθεροποιήσει στόχους. Η τρέχουσα διαρροή, που αποσκοπεί στη δυσφήμιση της χώρας, του Προέδρου και των εμπλεκομένων, ευθυγραμμίζεται με το modus operandi τέτοιων εκστρατειών. Η εμπλοκή μιας επενδυτικής οντότητας με ονόματα παρόμοια με εταιρείες στην Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες υποδηλώνει μια σκόπιμη προσπάθεια συγκάλυψης της πραγματικής προέλευσης και ενίσχυσης της αντιληπτής νομιμότητας της επιχείρησης.
Δεδομένης της περίπλοκης φύσης των ψηφιακών αποδεικτικών στοιχείων και των διεθνών διαστάσεων της ύποπτης επιχείρησης, οι κυπριακές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να ζητήσουν συνδρομή από την Europol, τον οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συνεργασία των υπηρεσιών επιβολής του νόμου. Η ολοκληρωμένη φύση της έρευνας, που περιλαμβάνει ψηφιακή εγκληματολογία και συλλογή πληροφοριών, υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία η κυπριακή κυβέρνηση αντιμετωπίζει αυτό το θέμα, ειδικά υπό το φως του κρίσιμου ρόλου της ως κατόχου της Προεδρίας της ΕΕ. Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας όχι μόνο θα έχει σημαντικές επιπτώσεις για τους άμεσα εμπλεκόμενους, αλλά θα μπορούσε επίσης να προσφέρει πολύτιμες γνώσεις σχετικά με τις εξελισσόμενες τακτικές της κρατικά υποστηριζόμενης παραπληροφόρησης στην ψηφιακή εποχή.